पुनर्वक्ष्यसि मा मैवं कथमुद्वक्ष्यसे तु सः ।
सृष्टवान्परमेष्ठी यं नैष्ठिकब्रह्मचारिणम् ॥

अन्वयः AI (त्वम्) पुनः एवं मा मा वक्ष्यसि । तु सः (नलः अस्ति), (त्वं तां) कथम् उद्वक्ष्यसे? परमेष्ठी यं नैष्ठिक-ब्रह्मचारिणम् सृष्टवान् ।
Summary AI 'Do not speak like this again! But how will you marry her? He (Nala) is there. And as for the god of love, Brahma created him as a lifelong celibate.' (implying Cupid's power is nullified by Nala's beauty, so Kali has no chance).
पदच्छेदः AI
पुनःपुनर् again
वक्ष्यसिवक्ष्यसि (√वच् कर्तरि लृट् (परस्मै.) म.पु. एक.) you will say
मामा do not
मामा do not
एवम्एवम् thus
कथम्कथम् how
उद्वक्ष्यसेउद्वक्ष्यसे (उद्√वह् भावकर्मणोः लृट् (आत्मने.) म.पु. एक.) will you marry
तुतु but
सःतद् (१.१) he
सृष्टवान्सृष्टवत् (√सृज्+क्तवतु, १.१) created
परमेष्ठीपरमेष्ठिन् (१.१) Brahma
यम्यद् (२.१) whom
नैष्ठिक-ब्रह्मचारिणम्नैष्ठिकब्रह्मचारिन् (२.१) as a lifelong celibate
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
पु र्व क्ष्य सि मा मै वं
मु द्व क्ष्य से तु सः
सृ ष्ट वा न्प मे ष्ठी यं
नै ष्ठि ब्र ह्म चा रि णम्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.