व्यधुस्तमां ते मृगमांससाधितं
रसादशित्वा मृदु तेमनं मनः ।
निशाधवोत्सङ्गकुरङ्गजैरदः
पलैः सपीयूषजलैः किमश्रपि ॥

अन्वयः AI ते रसात् मृदु मृग-मांस-साधितम् तेमनम् अशित्वा मनः तमाम् व्यधुः। निशा-धव-उत्सङ्ग-कुरङ्ग-जैः स-पीयूष-जलैः पलैः अदः किम् अश्रपि?

Summary AI Having eaten with relish the tender curry prepared with deer meat, they were greatly pleased. Was this dish, they wondered, cooked with the nectar-juiced meat of the deer that resides in the lap of the moon?

पदच्छेदः AI

व्यधुः	व्यधुः (√व्यध् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	pleased
तमाम्	तमाम्	greatly
ते	तद् (१.३)	they
मृग	मृग	deer
मांस	मांस	meat
साधितम्	साधित (√साध्+क्त, २.१)	prepared with
रसात्	रस (५.१)	with relish
अशित्वा	अशित्वा (√अश्+क्त्वा)	having eaten
मृदु	मृदु (२.१)	the tender
तेमनम्	तेमन (२.१)	curry
मनः	मनस् (२.१)	their minds
निशाधव	निशाधव	of the moon
उत्सङ्ग	उत्सङ्ग	on the lap
कुरङ्ग	कुरङ्ग	from the deer
जैः	ज (३.३)	born
अदः	अदस् (१.१)	this (dish)
पलैः	पल (३.३)	with the meat
सपीयूषजलैः	स–पीयूष–जल (३.३)	with nectar-like juices
किम्	किम्	was it
अश्रपि	अश्रपि (√श्रा भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	cooked

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
व्य	धु	स्त	मां	ते	मृ	ग	मां	स	सा	धि	तं
र	सा	द	शि	त्वा	मृ	दु	ते	म	नं	म	नः
नि	शा	ध	वो	त्स	ङ्ग	कु	र	ङ्ग	जै	र	दः
प	लैः	स	पी	यू	ष	ज	लैः	कि	म	श्र	पि
ज			त			ज			र

व्यधुस्तमां ते मृगमांससाधितं
रसादशित्वा मृदु तेमनं मनः ।
निशाधवोत्सङ्गकुरङ्गजैरदः
पलैः सपीयूषजलैः किमश्रपि ॥

Other texts to read

कुमारसंभवम् कालिदासः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect