यदादिहेतुः सुरभिः समुद्भवे
भवेद्यदाज्यं सुरभिर्ध्रुवं ततः ।
वधूभिरेभ्यः प्रवितीर्य पायसं
तदोघकुल्यातटसैकतं कृतम् ॥

अन्वयः AI यत् समुद्भवे आदि-हेतुः सुरभिः, यत् आज्यम् सुरभिः, ततः (तत् पायसम्) ध्रुवम् सुरभिः भवेत्। तदा वधूभिः एभ्यः पायसम् प्रवितीर्य ओघ-कुल्या-तट-सैकतम् कृतम्।

Summary AI The payasam, whose primary source was the celestial cow Surabhi and whose ghee was fragrant, was certainly bound to be fragrant. After the young women served this payasam to the guests, the ground was turned into a sandy riverbank by the streams of the leftover dish.

पदच्छेदः AI

यत्	यद्	whose
आदि	आदि	primary
हेतुः	हेतु (१.१)	cause
सुरभिः	सुरभि (१.१)	the celestial cow Surabhi
समुद्भवे	समुद्भव (७.१)	in the origin
भवेत्	भवेत् (√भू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	may be
यत्	यद्	whose
आज्यम्	आज्य (१.१)	ghee
सुरभिः	सुरभि (१.१)	is fragrant
ध्रुवम्	ध्रुवम्	certainly
ततः	ततः	therefore
वधूभिः	वधू (३.३)	by the young women
एभ्यः	इदम् (४.३)	to these (guests)
प्रवितीर्य	प्रवितीर्य (प्र+वि√तॄ+ल्यप्)	having distributed
पायसम्	पायस (२.१)	the sweet milk-pudding
तदा	तदा	then
ओघ	ओघ	stream
कुल्या	कुल्या	canal
तट	तट	bank
सैकतम्	सैकत (१.१)	sandy ground
कृतम्	कृत (√कृ+क्त, १.१)	was made

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
य	दा	दि	हे	तुः	सु	र	भिः	स	मु	द्भ	वे
भ	वे	द्य	दा	ज्यं	सु	र	भि	र्ध्रु	वं	त	तः
व	धू	भि	रे	भ्यः	प्र	वि	ती	र्य	पा	य	सं
त	दो	घ	कु	ल्या	त	ट	सै	क	तं	कृ	तम्
ज			त			ज			र

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect