मुखं यदस्मायि विभुज्य सुभ्रुवा
ह्रियं यदालम्ब्य नतास्यमासितम् ।
अवादि वा यन्मृदु गद्गदं युवा
तदेव जग्राह तदाप्तिलग्नकम् ॥

अन्वयः AI सुभ्रुवा मुखं विभुज्य यत् अस्मायि, ह्रियम् आलम्ब्य यत् नतास्यम् आसितम्, वा यत् मृदु गद्गदम् अवादि, युवा तत् एव तदाप्तिलग्नकं जग्राह ।

Summary AI The fact that the beautiful-browed woman smiled, turning her face away; that she sat with her face downcast, resorting to shyness; or that she spoke softly and falteringly—the youth took these very signs as the auspicious omen for winning her.

पदच्छेदः AI

मुखम्	मुख (१.१)	the face
यत्	यद् (१.१)	that
अस्मायि	अस्मायि (√स्मि भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was smiled
विभुज्य	विभुज्य (वि√भुज्+ल्यप्)	having bent/turned
सुभ्रुवा	सुभ्रू (३.१)	by the beautiful-browed woman
ह्रियम्	ह्री (२.१)	shyness
यत्	यद् (१.१)	that
आलम्ब्य	आलम्ब्य (आ√लम्ब्+ल्यप्)	having taken support of
नत-आस्यम्	नत–आस्य	with face downcast
आसितम्	आसित (√आस्+क्त, १.१)	was sat
अवादि	अवादि (√वद् भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was spoken
वा	वा	or
यत्	यद् (१.१)	that
मृदु	मृदु	softly
गद्गदम्	गद्गदम्	falteringly
युवा	युवन् (१.१)	the youth
तत्	तद् (२.१)	that
एव	एव	very
जग्राह	जग्राह (√ग्रह् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	took
तत्-आप्ति-लग्नकम्	तत्–आप्ति–लग्नक (२.१)	as the auspicious moment for attaining her

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
मु	खं	य	द	स्मा	यि	वि	भु	ज्य	सु	भ्रु	वा
ह्रि	यं	य	दा	ल	म्ब्य	न	ता	स्य	मा	सि	तम्
अ	वा	दि	वा	य	न्मृ	दु	ग	द्ग	दं	यु	वा
त	दे	व	ज	ग्रा	ह	त	दा	प्ति	ल	ग्न	कम्
ज			त			ज			र

Other texts to read

रामायणम् वाल्मीकिः

शिशुपालवधम् माघः

About

Resources

Connect