ध्रुवावलोकाय तदुन्मुखभुवा
निर्दिश्य पत्याभिदधे विदर्भजा ।
किमस्य न स्यादणिमाक्षिसाक्षिक-
स्तथापि तथ्यो महिमागमोदितः ॥

अन्वयः AI ध्रुव अवलोकाय तत् उन्मुख भुवा पत्या निर्दिश्य विदर्भजा अभिदधे । अस्य महिमा अणिमा अक्षि साक्षिकः न स्यात् किम्? तथापि आगम उदितः (महिमा) तथ्यः ।

Summary AI To see the pole star, Damayanti was instructed by her husband, who pointed it out with his upturned eyebrow. She was told: 'Though its minuteness may not be witnessed by the eye, its greatness, as declared in the scriptures, is nevertheless true.'

पदच्छेदः AI

ध्रुव	ध्रुव	the pole star
अवलोकाय	अवलोक (४.१)	for the sake of seeing
तत्	तत्	that
उन्मुख	उन्मुख	with face turned up
भुवा	भू (३.१)	with the eyebrow
निर्दिश्य	निर्दिश्य (निर्√दिश्+ल्यप्)	having pointed out
पत्या	पति (३.१)	by her husband
अभिदधे	अभिदधे (अभि√धा भावकर्मणोः लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was told
विदर्भजा	विदर्भजा (१.१)	Damayanti
किम्	किम्	what?
अस्य	इदम् (६.१)	its
न	न	not
स्यात्	स्यात् (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	could be
अणिमा	अणिमन् (१.१)	minuteness
अक्षि	अक्षि	eye
साक्षिकः	साक्षिक (१.१)	witnessed by
तथापि	तथापि	nevertheless
तथ्यः	तथ्य (१.१)	true
महिमा	महिमन् (१.१)	greatness
आगम	आगम	scripture
उदितः	उदित (√वद्+क्त, १.१)	spoken

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
ध्रु	वा	व	लो	का	य	त	दु	न्मु	ख	भु	वा
नि	र्दि	श्य	प	त्या	भि	द	धे	वि	द	र्भ	जा
कि	म	स्य	न	स्या	द	णि	मा	क्षि	सा	क्षि	क
स्त	था	पि	त	थ्यो	म	हि	मा	ग	मो	दि	तः

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect