स्थिरा त्वमश्मेव भवेति मन्त्रवा-
गनेशदाशास्य किमाशु तां ह्रिया ।
शिला चलेत्प्रेरणया नृणामपि
स्थितेस्तु नाचालि बिडौजसापि सा ॥
स्थिरा त्वमश्मेव भवेति मन्त्रवा-
गनेशदाशास्य किमाशु तां ह्रिया ।
शिला चलेत्प्रेरणया नृणामपि
स्थितेस्तु नाचालि बिडौजसापि सा ॥
गनेशदाशास्य किमाशु तां ह्रिया ।
शिला चलेत्प्रेरणया नृणामपि
स्थितेस्तु नाचालि बिडौजसापि सा ॥
अन्वयः
AI
'त्वम् अश्मा इव स्थिरा भव' इति मन्त्रवाक् ताम् आशस्य आशु ह्रिया अनेशत् किम्? शिला नृणाम् प्रेरणया अपि चलेत्, सा तु स्थितेः बिडौजसा अपि न अचालि ।
Summary
AI
After blessing her with the mantra 'Be firm like a stone,' did the mantra-speech quickly vanish out of shame? For a stone might be moved even by the pushing of men, but she, from her firm resolve, could not be moved even by Indra.
पदच्छेदः
AI
| स्थिरा | स्थिर (१.१) | firm |
| त्वम् | युष्मद् (१.१) | you |
| अश्मा | अश्मन् (१.१) | a stone |
| इव | इव | like |
| भव | भव (√भू कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | be |
| इति | इति | thus |
| मन्त्रवाक् | मन्त्र–वाच् (१.१) | the mantra-speech |
| अनेशत् | अनेशत् (√नश् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | vanished |
| आशस्य | आशस्य (आ√शंस्+ल्यप्) | having blessed |
| किम् | किम् | as if |
| आशु | आशु | quickly |
| ताम् | तद् (२.१) | her |
| ह्रिया | ह्री (३.१) | out of shame |
| शिला | शिला (१.१) | a stone |
| चलेत् | चलेत् (√चल् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | might move |
| प्रेरणया | प्रेरणा (३.१) | by pushing |
| नृणाम् | नृ (६.३) | of men |
| अपि | अपि | even |
| स्थितेः | स्थिति (५.१) | from her firmness |
| तु | तु | but |
| न | न | not |
| अचालि | अचालि (√चल् भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | was moved |
| बिडौजसा | बिडौजस् (३.१) | by Indra |
| अपि | अपि | even |
| सा | तद् (१.१) | she |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स्थि | रा | त्व | म | श्मे | व | भ | वे | ति | म | न्त्र | वा |
| ग | ने | श | दा | शा | स्य | कि | मा | शु | तां | ह्रि | या |
| शि | ला | च | ले | त्प्रे | र | ण | या | नृ | णा | म | पि |
| स्थि | ते | स्तु | ना | चा | लि | बि | डौ | ज | सा | पि | सा |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.