करग्रहे वाम्यमधत्त यस्तयोः
प्रसाद्य भैम्यानु च दक्षिणीकृतः ।
कृतः पुरस्कृत्य ततो नलेन स
प्रदक्षिणस्तत्क्षणमाशुशुक्षणिः ॥
करग्रहे वाम्यमधत्त यस्तयोः
प्रसाद्य भैम्यानु च दक्षिणीकृतः ।
कृतः पुरस्कृत्य ततो नलेन स
प्रदक्षिणस्तत्क्षणमाशुशुक्षणिः ॥
प्रसाद्य भैम्यानु च दक्षिणीकृतः ।
कृतः पुरस्कृत्य ततो नलेन स
प्रदक्षिणस्तत्क्षणमाशुशुक्षणिः ॥
अन्वयः
AI
तयोः करग्रहे यः आशुशुक्षणिः वाम्यम् अधत्त, सः भैम्या प्रसाद्य अनु च दक्षिणीकृतः, ततः नलेन पुरस्कृत्य तत्क्षणम् प्रदक्षिणः कृतः ।
Summary
AI
The fire, which at first showed opposition (wavered to the left) during their hand-taking ceremony, was then pleased by Damayanti and made favorable (turned to the right). Then, Nala, placing it in front, immediately circumambulated it.
पदच्छेदः
AI
| करग्रहे | कर–ग्रह (७.१) | in the hand-taking ceremony (marriage) |
| वाम्यम् | वाम्य (२.१) | leftness/opposition |
| अधत्त | अधत्त (√धा कर्तरि लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | held |
| यः | यद् (१.१) | which |
| तयोः | तद् (६.२) | of the two of them |
| प्रसाद्य | प्रसाद्य (प्र√सद्+ल्यप्) | having pleased |
| भैम्या | भैमी (३.१) | by Damayanti |
| अनु | अनु | afterwards |
| च | च | and |
| दक्षिणीकृतः | दक्षिणीकृत (१.१) | made favorable/right |
| कृतः | कृत (√कृ+क्त, १.१) | was made |
| पुरस्कृत्य | पुरस्कृत्य (पुरस्√कृ+ल्यप्) | having placed in front |
| ततः | ततः | then |
| नलेन | नल (३.१) | by Nala |
| सः | तद् (१.१) | he (the fire) |
| प्रदक्षिणः | प्रदक्षिण (१.१) | circumambulated |
| तत्क्षणम् | तत्क्षणम् | at that moment |
| आशुशुक्षणिः | आशुशुक्षणि (१.१) | the fire |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| क | र | ग्र | हे | वा | म्य | म | ध | त्त | य | स्त | योः |
| प्र | सा | द्य | भै | म्या | नु | च | द | क्षि | णी | कृ | तः |
| कृ | तः | पु | र | स्कृ | त्य | त | तो | न | ले | न | स |
| प्र | द | क्षि | ण | स्त | त्क्ष | ण | मा | शु | शु | क्ष | णिः |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.