विभूषणांशुप्रतिबिम्बितैः स्फुटं
भृशावदातैः स्वनिवासिभिर्गुणैः ।
मृगेक्षणानां समुपासि चामरै-
र्विधूयमानैः स विधुप्रभैः प्रभुः ॥
विभूषणांशुप्रतिबिम्बितैः स्फुटं
भृशावदातैः स्वनिवासिभिर्गुणैः ।
मृगेक्षणानां समुपासि चामरै-
र्विधूयमानैः स विधुप्रभैः प्रभुः ॥
भृशावदातैः स्वनिवासिभिर्गुणैः ।
मृगेक्षणानां समुपासि चामरै-
र्विधूयमानैः स विधुप्रभैः प्रभुः ॥
अन्वयः
AI
सः प्रभुः मृग-ईक्षणानाम् विधूयमानैः विधु-प्रभैः चामरैः, विभूषण-अंशु-प्रतिबिम्बितैः स्फुटम् भृश-अवदातैः स्व-निवासिभिः गुणैः (च) समुपासि ।
Summary
AI
That lord (Nala) was served by the deer-eyed women with chowries as bright as the moon being waved, and also by his own inherent qualities, which were extremely pure and clearly reflected in the rays of his ornaments.
पदच्छेदः
AI
| विभूषणांशुप्रतिबिम्बितैः | विभूषण–अंशु–प्रतिबिम्बित (३.३) | by those reflected in the rays of the ornaments |
| स्फुटम् | स्फुटम् | clearly |
| भृशावदातैः | भृश–अवदात (३.३) | by the very pure ones |
| स्वनिवासिभिः | स्व–निवासिन् (३.३) | by those dwelling in himself |
| गुणैः | गुण (३.३) | by qualities |
| मृगेक्षणानाम् | मृग–ईक्षणा (६.३) | of the deer-eyed women |
| समुपासि | समुपासि (सम्+उप√आस् भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | was served |
| चामरैः | चामर (३.३) | by chowries |
| विधूयमानैः | विधूयमान (वि√धू+शानच्, ३.३) | being waved |
| सः | तद् (१.१) | he |
| विधुप्रभैः | विधु–प्रभा (३.३) | with the splendor of the moon |
| प्रभुः | प्रभु (१.१) | the lord |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| वि | भू | ष | णां | शु | प्र | ति | बि | म्बि | तैः | स्फु | टं |
| भृ | शा | व | दा | तैः | स्व | नि | वा | सि | भि | र्गु | णैः |
| मृ | गे | क्ष | णा | नां | स | मु | पा | सि | चा | म | रै |
| र्वि | धू | य | मा | नैः | स | वि | धु | प्र | भैः | प्र | भुः |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.