अमीषु तथ्यानृतरत्नजातयो-
र्वराटराट्चारुनितान्तचारुणोः
स्वयं गृहाणैकमिहेत्युदीर्य
तद्द्वयं ददौ शेषजिघृक्षवे हस्-
अन्

अन्वयः AI वराटराट् हसन्, “अमीषु तथ्य-अनृत-रत्न-जातयोः नितान्त-चारुणोः (मध्ये) इह एकं स्वयं गृहाण” इति उदीर्य, शेष-जिघृक्षवे (नलाय) तत् द्वयं ददौ।

Summary AI King Bhima, smiling, said to Nala, "Among these two extremely beautiful sets of gems, one real and one artificial, take one for yourself." After saying this, he gave both sets to Nala, who was desirous of taking the remaining one as well.

पदच्छेदः AI

अमीषु	अदस् (७.३)	among these
तथ्यानृतरत्नजातयोः	तथ्य–अनृत–रत्न–जात (६.२)	of the two sets of gems, real and artificial
वराटराट्चारुनितान्तचारुणोः	वराटराट्–चारु–नितान्त–चारुण (६.२)	of the two extremely beautiful ones, pleasing to King Bhima
स्वयं	स्वयम्	yourself
गृहाण	गृहाण (√ग्रह् कर्तरि लोट् (आत्मने.) म.पु. एक.)	take
एकम्	एक (२.१)	one
इह	इह	here
इति	इति	thus
उदीर्य	उदीर्य (उत्√ईर्+ल्यप्)	having said
तत्	तद् (२.१)	that
द्वयं	द्वय (२.१)	pair
ददौ	ददौ (√दा कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	gave
शेषजिघृक्षवे	शेष–जिघृक्षु (४.१)	to the one desirous of taking the remaining one
हसन्	हसत् (√हस्+शतृ, १.१)	smiling

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
अ	मी	षु	त	थ्या	नृ	त	र	त्न	जा	त	यो
र्व	रा	ट	रा	ट्चा	रु	नि	ता	न्त	चा	रु	णोः
स्व	यं	गृ	हा	णै	क	मि	हे	त्यु	दी	र्य	त
द्द्व	यं	द	दौ	शे	ष	जि	घृ	क्ष	वे	ह	सन्
ज			त			ज			र

Other texts to read

कुमारसंभवम् कालिदासः

शिशुपालवधम् माघः

About

Resources

Connect