दिदृक्षुरन्या विनिमेषावीक्षणां
नृणामयोग्यां दधती तनुश्रियम् ।
पदाग्रमात्रेण यदस्पृशन्महीं
न तावता केवलमप्सरोऽभवत् ॥

अन्वयः AI अन्या दिदृक्षुः विनिमेषाम् अवीक्षणाम् नृणाम् अयोग्यां तनुश्रियं दधती, यत् पदाग्रमात्रेण महीं अस्पृशत्, तावता केवलं न अप्सरः अभवत् ।

Summary AI Another woman, eager to see Nala, possessed an unblinking gaze and a bodily splendor not found in mortals. She had all the characteristics of a celestial nymph (Apsara); the only reason she was not one was the fact that she touched the earth, even if only with the very tips of her toes.

पदच्छेदः AI

दिदृक्षुः	दिदृक्षु (√दृश्+सन्+उ, १.१)	desirous of seeing
अन्या	अन्य (१.१)	another woman
विनिमेषाम्	विनिमेष (२.१)	unblinking
अवीक्षणाम्	अवीक्षण (२.१)	gaze
नृणाम्	नृ (६.३)	of mortals
अयोग्याम्	अयोग्य (२.१)	unsuitable for
दधती	दधत् (√धा+शतृ, १.१)	possessing
तनुश्रियम्	तनु–श्री (२.१)	bodily splendor
पदाग्रमात्रेण	पद–अग्र–मात्र (३.१)	with only the tip of her foot
यत्	यत्	that
अस्पृशत्	अस्पृशत् (√स्पृश् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	she touched
महीम्	मही (२.१)	the earth
न	न	not
तावता	तावत् (३.१)	by that much
केवलम्	केवलम्	only
अप्सरः	अप्सरस् (१.१)	an Apsara
अभवत्	अभवत् (√भू कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	she was

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
दि	दृ	क्षु	र	न्या	वि	नि	मे	षा	वी	क्ष	णां
नृ	णा	म	यो	ग्यां	द	ध	ती	त	नु	श्रि	यम्
प	दा	ग्र	मा	त्रे	ण	य	द	स्पृ	श	न्म	हीं
न	ता	व	ता	के	व	ल	म	प्स	रो	ऽभ	वत्
ज			त			ज			र

Other texts to read

कुमारसंभवम् कालिदासः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect