न यावदग्निभ्रममेत्युदूढतां
नलस्य भैमीति हरेर्दुराशया ।
स बिन्दुरिन्दुः प्रहितः किमस्य सा
न वेति भाले पठितुं लिपीमिव ॥

अन्वयः AI हरेः दुराशया 'नलस्य भैमी' इति अग्निभ्रमं न यावत् एति, (तावत्) अस्य भाले 'सा (भैमी अस्ति) न वा' इति लिपीम् पठितुम् इव सः बिन्दुः इन्दुः प्रहितः किम्?

Summary AI Before Indra's wicked hope that Damayanti would not be married to Nala was dispelled, was that moon-like decorative dot sent by him? It seemed as if it were sent to read the script of fate on Nala's forehead to ascertain, 'Is she his or not?'

पदच्छेदः AI

न	न	not
यावत्	यावत्	as long as
अग्निभ्रमम्	अग्नि–भ्रम (२.१)	the delusion of fire
एति	एति (√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	attains
उदूढताम्	उदूढ (उद्√वह्+क्त)–ता (२.१)	the state of being married
नलस्य	नल (६.१)	of Nala
भैमी	भैमी (१.१)	Damayanti
इति	इति	thus
हरेः	हरि (६.१)	of Indra
दुराशया	दुराशय (३.१)	with evil intention
सः	तद् (१.१)	that
बिन्दुः	बिन्दु (१.१)	dot
इन्दुः	इन्दु (१.१)	moon
प्रहितः	प्रहित (प्र√धा+क्त, १.१)	sent
किम्	किम्	was it?
अस्य	इदम् (६.१)	of this one (Nala)
सा	तद् (१.१)	she
न	न	not
वा	वा	or
इति	इति	thus
भाले	भाल (७.१)	on the forehead
पठितुम्	पठितुम् (√पठ्+तुमुन्)	to read
लिपीम्	लिपि (२.१)	the script
इव	इव	as if

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
न	या	व	द	ग्नि	भ्र	म	मे	त्यु	दू	ढ	तां
न	ल	स्य	भै	मी	ति	ह	रे	र्दु	रा	श	या
स	बि	न्दु	रि	न्दुः	प्र	हि	तः	कि	म	स्य	सा
न	वे	ति	भा	ले	प	ठि	तुं	लि	पी	मि	व
ज			त			ज			र

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

शिशुपालवधम् माघः

About

Resources

Connect