अचुम्बि या चन्दनबिन्दुमण्डली
नलीयवक्त्रेण सरोजतर्जिना ।
श्रियं श्रिता काचन तारकासखी
कृता शशाङ्कस्य तयाङ्कवर्तिनी ॥
अचुम्बि या चन्दनबिन्दुमण्डली
नलीयवक्त्रेण सरोजतर्जिना ।
श्रियं श्रिता काचन तारकासखी
कृता शशाङ्कस्य तयाङ्कवर्तिनी ॥
नलीयवक्त्रेण सरोजतर्जिना ।
श्रियं श्रिता काचन तारकासखी
कृता शशाङ्कस्य तयाङ्कवर्तिनी ॥
अन्वयः
AI
सरोजतर्जिना नलीयवक्त्रेण या चन्दनबिन्दुमण्डली अचुम्बि, तया काचन तारकासखी श्रियं श्रिता (सती) शशाङ्कस्य अङ्कवर्तिनी कृता ।
Summary
AI
The circular pattern of sandalwood dots on Damayanti's forehead, kissed by Nala's lotus-surpassing face, seemed to transform into a companion star. Having attained great splendor from the kiss, it was made by that very pattern to reside within the mark of the moon (Damayanti's face).
पदच्छेदः
AI
| अचुम्बि | अचुम्बि (√चुम्ब् भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | was kissed |
| या | यद् (१.१) | which |
| चन्दनबिन्दुमण्डली | चन्दन–बिन्दु–मण्डली (१.१) | the circular pattern of sandalwood dots |
| नलीयवक्त्रेण | नलीय–वक्त्र (३.१) | by Nala's face |
| सरोजतर्जिना | सरोज–तर्जिन् (३.१) | which surpasses the lotus |
| श्रियम् | श्री (२.१) | beauty |
| श्रिता | श्रित (√श्रि+क्त, १.१) | having attained |
| काचन | काचन (१.१) | some |
| तारकासखी | तारका–सखी (१.१) | a friend of the stars |
| कृता | कृत (√कृ+क्त, १.१) | was made |
| शशाङ्कस्य | शशाङ्क (६.१) | of the moon |
| तया | तद् (३.१) | by that |
| अङ्कवर्तिनी | अङ्क–वर्तिनी (१.१) | residing in the mark/lap |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | चु | म्बि | या | च | न्द | न | बि | न्दु | म | ण्ड | ली |
| न | ली | य | व | क्त्रे | ण | स | रो | ज | त | र्जि | ना |
| श्रि | यं | श्रि | ता | का | च | न | ता | र | का | स | खी |
| कृ | ता | श | शा | ङ्क | स्य | त | या | ङ्क | व | र्ति | नी |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.