नृपस्य तत्राधिकृताः पुनः पुन-
र्विचार्य तान्बन्धमवापिपन्कचान् ।
कलापलीलोपनिधिर्गरुत्त्यजः
स यैरपालापि कलापिसंपदः ॥
नृपस्य तत्राधिकृताः पुनः पुन-
र्विचार्य तान्बन्धमवापिपन्कचान् ।
कलापलीलोपनिधिर्गरुत्त्यजः
स यैरपालापि कलापिसंपदः ॥
र्विचार्य तान्बन्धमवापिपन्कचान् ।
कलापलीलोपनिधिर्गरुत्त्यजः
स यैरपालापि कलापिसंपदः ॥
अन्वयः
AI
तत्र अधिकृताः पुनः पुनः विचार्य नृपस्य तान् कचान् बन्धम् अवापिपन्, यैः सः कलाप-लीला-उपनिधिः गरुत्-त्यजः कलापि-सम्पदः अपालापि।
Summary
AI
The appointed attendants, after much deliberation, styled the king's hair. By this hairdo, which held the secret beauty of a peacock's tail and surpassed Garuda's wings, the splendors of all peacocks were outshone.
पदच्छेदः
AI
| नृपस्य | नृप (६.१) | of the king |
| तत्र | तत्र | in that task |
| अधिकृताः | अधिकृत (१.३) | appointed ones |
| पुनः | पुनर् | again |
| पुनः | पुनर् | and again |
| विचार्य | विचार्य (वि√चर्+णिच्+ल्यप्) | having considered |
| तान् | तद् (२.३) | those |
| बन्धम् | बन्ध (२.१) | a style |
| अवापिपन् | अवापिपन् (अव√आप् +णिच् कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | made them attain |
| कचान् | कच (२.३) | hairs |
| कलाप-लीला-उपनिधिः | कलापलीलोपनिधि (१.१) | a secret treasure of the beauty of a peacock's tail |
| गरुत्-त्यजः | गरुत्त्यज् (१.१) | surpassing the wings of Garuda |
| सः | तद् (१.१) | that (hairdo) |
| यैः | यद् (३.३) | by which |
| अपालापि | अपालापि (आ√पल् +णिच् भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | were surpassed |
| कलापि-सम्पदः | कलापिसम्पद् (१.३) | the splendors of peacocks |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| नृ | प | स्य | त | त्रा | धि | कृ | ताः | पु | नः | पु | न |
| र्वि | चा | र्य | ता | न्ब | न्ध | म | वा | पि | प | न्क | चान् |
| क | ला | प | ली | लो | प | नि | धि | र्ग | रु | त्त्य | जः |
| स | यै | र | पा | ला | पि | क | ला | पि | सं | प | दः |
| ज | त | ज | र | ||||||||
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.