विधाय बन्धूकपयोजपूजने
कृतां विधोर्गन्धफलीबलिश्रियम् ।
निनिन्द लब्धाधरलोचनार्चनं
मनःशिलाचित्रकमेत्य तन्मुखम् ॥

अन्वयः AI तत्-मुखं बन्धूक-पयोज-पूजने कृतां विधोः गन्धफली-बलि-श्रियं विधाय, अधर-लोचन-अर्चनं लब्धं मनःशिला-चित्रकम् (स्वस्मिन्) एत्य निनिन्द।

Summary AI Her face, resembling the moon offering sandalwood paste to worship the Bandhuka flower (her lips) and the lotus (her eyes), scorned the decorative tilaka mark made of red arsenic. This was because the tilaka, having come on her forehead, was surpassed by the natural beauty of her lips and eyes.

पदच्छेदः AI

विधाय	विधाय (वि√धा+ल्यप्)	having assumed
बन्धूक	बन्धूक	Bandhuka flower (lips)
पयोज	पयोज	lotus (eyes)
पूजने	पूजन (७.१)	in the worship of
कृताम्	कृत (√कृ+क्त, २.१)	made
विधोः	विधु (६.१)	of the moon
गन्धफली	गन्धफली	sandalwood paste
बलि	बलि	offering
श्रियम्	श्री (२.१)	the beauty of
निनिन्द	निनिन्द (√निन्द् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	scorned
लब्ध	लब्ध (√लभ्+क्त)	which obtained
अधर	अधर	lips
लोचन	लोचन	eyes
अर्चनम्	अर्चन (२.१)	worship from
मनःशिला	मनःशिला	red arsenic
चित्रकम्	चित्रक (२.१)	the decorative mark (tilaka)
एत्य	एत्य (√इ+ल्यप्)	having come upon it
तत्	तद्	her
मुखम्	मुख (१.१)	face

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
वि	धा	य	ब	न्धू	क	प	यो	ज	पू	ज	ने
कृ	तां	वि	धो	र्ग	न्ध	फ	ली	ब	लि	श्रि	यम्
नि	नि	न्द	ल	ब्धा	ध	र	लो	च	ना	र्च	नं
म	नः	शि	ला	चि	त्र	क	मे	त्य	त	न्मु	खम्
ज			त			ज			र

Other texts to read

रामायणम् वाल्मीकिः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect