विनापि भूषामवधिः श्रियामियं
व्यभूषि विज्ञाभिरदर्शि चाधिका ।
न भूषयैषाधिचकास्ति किं तु सा
नयेति कस्यास्तु विचारचातुरी विधाय ॥

अन्वयः AI इयं भूषां विना अपि श्रियाम् अवधिः (अस्ति)। (सा) विज्ञाभिः व्यभूषि, अधिका च अदर्शि। एषा भूषया न अधिचकास्ति, किं तु सा (भूषा अनया) अधिचकास्ति। इति नयं विधाय कस्य विचार-चातुरी अस्तु?

Summary AI Even without ornaments, she is the pinnacle of beauty. Yet, she was adorned by her expert friends and was seen to be even more beautiful. She does not shine more because of the ornament; rather, the ornament shines more because of her. Having established this principle, what scope is there for any clever debate?

पदच्छेदः AI

विना	विना	without
अपि	अपि	even
भूषाम्	भूषा (२.१)	ornaments
अवधिः	अवधि (१.१)	the pinnacle
श्रियाम्	श्री (६.३)	of beauties
इयम्	इदम् (१.१)	she
व्यभूषि	व्यभूषि (वि√भूष् भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was adorned
विज्ञाभिः	विज्ञ (३.३)	by the expert (friends)
अदर्शि	अदर्शि (√दृश् भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was seen
च	च	and
अधिका	अधिक (१.१)	more (beautiful)
न	न	not
भूषया	भूषा (३.१)	by the ornament
एषा	एतद् (१.१)	she
अधिचकास्ति	अधिचकास्ति (अधि√चकास् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	shines more
किम्	किम्	but
तु	तु	rather
सा	तद् (१.१)	it (the ornament)
नया	इदम् (३.१)	by her
इति	इति	thus
कस्य	किम् (६.१)	whose
अस्तु	अस्तु (√अस् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	can there be
विचार	विचार	debate
चातुरीम्	चातुरी (२.१)	cleverness of
विधाय	विधाय (वि√धा+ल्यप्)	having established

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५
वि	ना	पि	भू	षा	म	व	धिः	श्रि	या	मि	यं
व्य	भू	षि	वि	ज्ञा	भि	र	द	र्शि	चा	धि	का
न	भू	ष	यै	षा	धि	च	का	स्ति	किं	तु	सा
न	ये	ति	क	स्या	स्तु	वि	चा	र	चा	तु	री	वि	धा	य
ज			त			ज			र

Other texts to read

शिशुपालवधम् माघः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect