अहह सह मघोना श्रीप्रतिष्ठासमाने
निलयमभि नलेऽथ स्वं प्रतिष्ठासमाने ।
अपतदमरभर्तुर्मूर्तिबद्धेव कीर्ति-
र्गलदलिमधुबाष्पा पुष्पवृष्टिर्नभस्तः ॥
अहह सह मघोना श्रीप्रतिष्ठासमाने
निलयमभि नलेऽथ स्वं प्रतिष्ठासमाने ।
अपतदमरभर्तुर्मूर्तिबद्धेव कीर्ति-
र्गलदलिमधुबाष्पा पुष्पवृष्टिर्नभस्तः ॥
निलयमभि नलेऽथ स्वं प्रतिष्ठासमाने ।
अपतदमरभर्तुर्मूर्तिबद्धेव कीर्ति-
र्गलदलिमधुबाष्पा पुष्पवृष्टिर्नभस्तः ॥
अन्वयः
AI
अहह, अथ मघोना सह श्रीप्रतिष्ठासमाने नले स्वम् निलयम् अभि प्रतिष्ठासमाने (सति), अमरभर्तुः मूर्तिबद्धा कीर्तिः इव गलत् अलि मधु बाष्पा पुष्पवृष्टिः नभस्तः अपतत् ।
Summary
AI
Oh! Then, as Nala, who was equal to Indra in majesty, was setting out towards his own abode with Indra, a shower of flowers fell from the sky, as if it were the embodied fame of Indra, shedding tears of dripping honey from the bees within.
पदच्छेदः
AI
| अहह | अहह | Oh! |
| सह | सह | with |
| मघोना | मघवन् (३.१) | Indra |
| श्रीप्रतिष्ठासमाने | श्रीप्रतिष्ठासमान (७.१) | in him who was equal in majesty and position |
| निलयम् | निलय (२.१) | abode |
| अभि | अभि | towards |
| नले | नल (७.१) | Nala |
| अथ | अथ | then |
| स्वम् | स्व (२.१) | his own |
| प्रतिष्ठासमाने | प्रतिष्ठासमान (प्रति√स्था+शानच्, ७.१) | while setting out |
| अपतत् | अपतत् (√पत् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | fell |
| अमरभर्तुः | अमरभर्तृ (६.१) | of the lord of gods (Indra) |
| मूर्तिबद्धा | मूर्तिबद्ध (१.१) | embodied |
| इव | इव | as if |
| कीर्तिः | कीर्ति (१.१) | fame |
| गलत् | गलत् (√गल्+शतृ) | dripping |
| अलि | अलि | bees' |
| मधु | मधु | honey |
| बाष्पा | बाष्प (१.१) | whose tears were |
| पुष्पवृष्टिः | पुष्पवृष्टि (१.१) | a shower of flowers |
| नभस्तः | नभस्तः | from the sky |
छन्दः
मालिनी [१५: ननमयय]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | ह | ह | स | ह | म | घो | ना | श्री | प्र | ति | ष्ठा | स | मा | ने |
| नि | ल | य | म | भि | न | ले | ऽथ | स्वं | प्र | ति | ष्ठा | स | मा | ने |
| अ | प | त | द | म | र | भ | र्तु | र्मू | र्ति | ब | द्धे | व | की | र्ति |
| र्ग | ल | द | लि | म | धु | बा | ष्पा | पु | ष्प | वृ | ष्टि | र्न | भ | स्तः |
| न | न | म | य | य | ||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.