गुणानामास्थानीं नृपतिलकनारीति विदितां
रसस्फीतामन्तस्तव च तव वृत्ते च कवितुः ।
भवित्री वैदर्भीमधिकमधिकण्ठं रचयितुं
परीरम्भक्रीडाचरणशरणामन्वहमहम् ॥

अन्वयः AI अहम् अन्वहम् तव अन्तः च कवितुः तव वृत्ते च गुणानाम् आस्थानीम्, नृपतिलकनारी इति विदिताम्, रसस्फीताम्, परीरम्भक्रीडाचरणशरणाम् वैदर्भीम् अधिकण्ठम् अधिकम् रचयितुम् भवित्री (अस्मि) ।

Summary AI "Daily, I (Saraswati) will be present in the throat to compose more and more in the Vaidarbhi style—which is the abode of poetic qualities, known as the 'Nala-Damayanti' style, swelling with sentiment, and whose refuge is the sport of embrace—both within you and in the poet's composition about your life."

पदच्छेदः AI

गुणानाम्	गुण (६.३)	of qualities
आस्थानीम्	आस्थानी (२.१)	the abode
नृपतिलकनारी	नृपतिलक–नारी	Nala and Damayanti
इति	इति	thus
विदिताम्	विदित (√विद्+क्त, २.१)	known as
रसस्फीताम्	रसस्फीत (२.१)	swelling with sentiment
अन्तः	अन्तः	within
तव	युष्मद् (६.१)	your
च	च	and
तव	युष्मद् (६.१)	your
वृत्ते	वृत्त (७.१)	in the story
च	च	and
कवितुः	कवितृ (६.१)	of the poet
भवित्री	भवितृ (√भू+तृच्, १.१)	I will be
वैदर्भीम्	वैदर्भी (२.१)	the Vaidarbhi style
अधिकम्	अधिकम्	more
अधिकण्ठम्	अधिकण्ठम्	in the throat
रचयितुम्	रचयितुम् (√रच्+तुमुन्)	to compose
परीरम्भ	परीरम्भ	embrace
क्रीडा	क्रीडा	sport
आचरण	आचरण	act
शरणाम्	शरण (२.१)	whose refuge is
अन्वहम्	अन्वहम्	daily
अहम्	अस्मद् (१.१)	I

छन्दः शिखरिणी [१७: यमनसभलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
गु	णा	ना	मा	स्था	नीं	नृ	प	ति	ल	क	ना	री	ति	वि	दि	तां
र	स	स्फी	ता	म	न्त	स्त	व	च	त	व	वृ	त्ते	च	क	वि	तुः
भ	वि	त्री	वै	द	र्भी	म	धि	क	म	धि	क	ण्ठं	र	च	यि	तुं
प	री	र	म्भ	क्री	डा	च	र	ण	श	र	णा	म	न्व	ह	म	हम्
य			म			न			स			भ			ल	ग

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect