मायानलत्वं त्यजतो निलीनैः
पूर्वैरहंपूर्विकया मघोनः ।
भीमोद्भवासात्त्विकभावशोभा
दिदृक्षयेवाविरभावि नेत्रैः ॥
मायानलत्वं त्यजतो निलीनैः
पूर्वैरहंपूर्विकया मघोनः ।
भीमोद्भवासात्त्विकभावशोभा
दिदृक्षयेवाविरभावि नेत्रैः ॥
पूर्वैरहंपूर्विकया मघोनः ।
भीमोद्भवासात्त्विकभावशोभा
दिदृक्षयेवाविरभावि नेत्रैः ॥
अन्वयः
AI
माया-नलत्वं त्यजतः मघोनः पूर्वैः निलीनैः नेत्रैः, भीम-उद्भवा-सात्त्विक-भाव-शोभा दिदृक्षया इव, अहंपूर्विकया आविरभावि ।
Summary
AI
As Indra abandoned his illusory form of Nala, his own eyes, which were previously hidden, manifested with rivalry, as if eager to see the beauty of Damayanti's involuntary emotional expressions (sattvika bhavas).
पदच्छेदः
AI
| मायानलत्वं | माया–नलत्व (२.१) | the state of being the illusory Nala |
| त्यजतः | त्यजत् (√त्यज्+शतृ, ६.१) | of him who was abandoning |
| निलीनैः | निलीन (नि√ली+क्त, ३.३) | by the hidden |
| पूर्वैः | पूर्व (३.३) | previous |
| अहंपूर्विकया | अहंपूर्विका (३.१) | with rivalry |
| मघोनः | मघवन् (६.१) | of Indra |
| भीमोद्भवासात्त्विकभावशोभा | भीमोद्भवा–सात्त्विक–भाव–शोभा (१.१) | the beauty of the involuntary emotional states of Bhima's daughter |
| दिदृक्षया | दिदृक्षा (√दृश्+सन्+अ, ३.१) | with the desire to see |
| इव | इव | as if |
| आविरभावि | आविरभावि (आविस्√भू भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | was manifested |
| नेत्रैः | नेत्र (३.३) | by the eyes |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| मा | या | न | ल | त्वं | त्य | ज | तो | नि | ली | नैः |
| पू | र्वै | र | हं | पू | र्वि | क | या | म | घो | नः |
| भी | मो | द्भ | वा | सा | त्त्वि | क | भा | व | शो | भा |
| दि | दृ | क्ष | ये | वा | वि | र | भा | वि | ने | त्रैः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.