अन्वयः
AI
या गाथा पाशिना एव (युक्ता), अशनि-पाणिना एव (युक्ता), यमेन एव (युक्ता), अग्निना एव समम् (युक्ता आसीत्), ताम् एव मिलितां (गाथाम्) सा नलस्य (विशेषणम्) मेने । तदा एषा (गाथा) नलस्य विशेषाय (अभूत्) ।
Summary
AI
The descriptive verse that was applicable only to Varuna, only to Indra, only to Yama, and likewise only to Agni, she now considered that very same verse, in its combined form, to belong to Nala. This then served to distinguish Nala.
पदच्छेदः
AI
| या | यद् (१.१) | which |
| पाशिनैव | पाशिन् (३.१)–एव | only with the wielder of the noose (Varuna) |
| अशनिपाणिनैव | अशनिपाणिन् (३.१)–एव | only with the wielder of the thunderbolt (Indra) |
| गाथा | गाथा (१.१) | verse |
| यमेनैव | यम (३.१)–एव | only with Yama |
| समाग्निनैव | समम्–अग्नि (३.१)–एव | likewise only with Agni |
| तामेव | तद् (२.१)–एव | that very one |
| मेने | मेने (√मन् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | considered |
| मिलिताम् | मिलित (√मिल्+क्त, २.१) | combined |
| नलस्य | नल (६.१) | of Nala |
| सैषा | तद् (१.१)–एतद् (१.१) | this very (verse) |
| विशेषाय | विशेष (४.१) | for the distinction |
| तदा | तदा | then |
| नलस्य | नल (६.१) | of Nala |
छन्दः
इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| या | पा | शि | नै | वा | श | नि | पा | णि | नै | व |
| गा | था | य | मे | नै | व | स | मा | ग्नि | नै | व |
| ता | मे | व | मे | ने | मि | लि | तां | न | ल | स्य |
| सै | षा | वि | शे | षा | य | त | दा | न | ल | स्य |
| त | त | ज | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.