भूमीभृतः समिति जिष्णुमपव्यपायं
जानीहि न त्वमघवन्तममुं कथंचित् ।
गुप्तं घटप्रतिभटस्तनि बाहुनेत्रं
नालोकसेऽतिशयमद्भुतमेतदीयम् ॥
भूमीभृतः समिति जिष्णुमपव्यपायं
जानीहि न त्वमघवन्तममुं कथंचित् ।
गुप्तं घटप्रतिभटस्तनि बाहुनेत्रं
नालोकसेऽतिशयमद्भुतमेतदीयम् ॥
जानीहि न त्वमघवन्तममुं कथंचित् ।
गुप्तं घटप्रतिभटस्तनि बाहुनेत्रं
नालोकसेऽतिशयमद्भुतमेतदीयम् ॥
अन्वयः
AI
घट-प्रतिभट-स्तनि, त्वम् अमुम् समिति अप-व्यपायम् जिष्णुम् भूमीभृतः जानीहि, कथंचित् मघवन्तम् न (जानीहि) । (किम् त्वम्) एतदीयम् अद्भुतम् अतिशयम् गुप्तम् बाहु-नेत्रम् न आलोकसे?
Summary
AI
"O you whose breasts rival golden pots, know this one to be an unfailingly victorious king in battle, and not by any means Indra. Do you not see his wondrous, special feature—the hidden eye on his arm?"
पदच्छेदः
AI
| भूमीभृतः | भूमीभृत् (२.३) | kings |
| समिति | समिति (७.१) | in battle |
| जिष्णुम् | जिष्णु (२.१) | victorious |
| अप-व्यपायम् | अपव्यपाय (२.१) | unfailing |
| जानीहि | जानीहि (√ज्ञा लोट् म.पु. एक.) | know |
| न | न | not |
| त्वम् | युष्मद् (१.१) | you |
| मघवन्तम् | मघवन् (२.१) | Indra |
| अमुम् | अदस् (२.१) | this one |
| कथंचित् | कथंचित् | by any means |
| गुप्तम् | गुप्त (√गुप्+क्त, २.१) | hidden |
| घट-प्रतिभट-स्तनि | घट–प्रतिभट–स्तनि (८.१) | O you whose breasts rival golden pots! |
| बाहु-नेत्रम् | बाहु–नेत्र (२.१) | the eye on his arm |
| न | न | not |
| आलोकसे | आलोकसे (आ√लोक् कर्तरि लट् (आत्मने.) म.पु. द्वि.) | you see |
| अतिशयम् | अतिशय (२.१) | special feature |
| अद्भुतम् | अद्भुत (२.१) | wondrous |
| एतदीयम् | एतदीय (२.१) | his |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| भू | मी | भृ | तः | स | मि | ति | जि | ष्णु | म | प | व्य | पा | यं |
| जा | नी | हि | न | त्व | म | घ | व | न्त | म | मुं | क | थं | चित् |
| गु | प्तं | घ | ट | प्र | ति | भ | ट | स्त | नि | बा | हु | ने | त्रं |
| ना | लो | क | से | ऽति | श | य | म | द्भु | त | मे | त | दी | यम् |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.