श्रीहर्शं कविराजराजिमुकुटालंकारहीरः सुतं
श्रीहीरः सुषुवे जितेन्द्रियचयं मामल्लदेवी च यम् ।
स्वादूत्पादभृति त्रयोदशतयादेश्यस्तदीये महा-
काव्येऽयं व्यरमन्नलस्य चरिते सर्गो रसाम्भोनिधिः ॥

अन्वयः AI कवि-राज-राजि-मुकुट-अलंकार-हीरः श्रीहीरः मामल्लदेवी च जित-इन्द्रिय-चयं यं सुतं श्रीहर्षं सुषुवे, तदीये नलस्य चरिते महाकाव्ये स्वादु-उत्पाद-भृति रस-अम्भोनिधिः अयं सर्गः त्रयोदशतया आदेश्यः वि अरमत् ।

Summary AI Shri Hira, the diamond ornament on the crowns of the assembly of kingly poets, and Mamalladevi gave birth to a son, Shri Harsha, who had conquered his senses. In his great poem, the life of Nala, this thirteenth canto, an ocean of aesthetic delight and a bearer of sweetness, has now concluded.

पदच्छेदः AI

श्रीहर्षं	श्रीहर्ष (२.१)	Shriharsha
कविराजराजिमुकुटालंकारहीरः	कविराज–राजि–मुकुट–अलंकार–हीर (१.१)	the diamond ornament on the crowns of the assembly of kingly poets
सुतं	सुत (२.१)	the son
श्रीहीरः	श्रीहीर (१.१)	Shrihira
सुषुवे	सुषुवे (√सू कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	gave birth to
जितेन्द्रियचयं	जित–इन्द्रिय–चय (२.१)	who had conquered his senses
मामल्लदेवी	मामल्लदेवी (१.१)	Mamalladevi
च	च	and
यम्	यद् (२.१)	whom
स्वादूत्पादभृति	स्वादु–उत्पाद–भृति (१.१)	bearer of sweetness
त्रयोदशतयादेश्यः	त्रयोदशतया–आदेश्य (१.१)	to be known as the thirteenth
तदीये	तदीय (७.१)	in his
महाकाव्ये	महाकाव्य (७.१)	great poem
अयं	इदम् (१.१)	this
व्यरमत्	व्यरमत् (वि√रम् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	has concluded
नलस्य	नल (६.१)	of Nala
चरिते	चरित (७.१)	in the life
सर्गः	सर्ग (१.१)	canto
रसाम्भोनिधिः	रस–अम्भोनिधि (१.१)	an ocean of aesthetic delight

छन्दः शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७	१८	१९
श्री	ह	र्शं	क	वि	रा	ज	रा	जि	मु	कु	टा	लं	का	र	ही	रः	सु	तं
श्री	ही	रः	सु	षु	वे	जि	ते	न्द्रि	य	च	यं	मा	म	ल्ल	दे	वी	च	यम्
स्वा	दू	त्पा	द	भृ	ति	त्र	यो	द	श	त	या	दे	श्य	स्त	दी	ये	म	हा
का	व्ये	ऽयं	व्य	र	म	न्न	ल	स्य	च	रि	ते	स	र्गो	र	सा	म्भो	नि	धिः
म			स			ज			स			त			त			ग

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

रामायणम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect