क्व प्राप्यते स पतगः परिपृच्छ्यते यः
प्रत्येमि तस्य हि पुरेव नलं गिरेति ।
सस्मार सस्मरमतिः प्रति नैषधीयं
तत्रामरालयमरालमरालकेशी ॥
क्व प्राप्यते स पतगः परिपृच्छ्यते यः
प्रत्येमि तस्य हि पुरेव नलं गिरेति ।
सस्मार सस्मरमतिः प्रति नैषधीयं
तत्रामरालयमरालमरालकेशी ॥
प्रत्येमि तस्य हि पुरेव नलं गिरेति ।
सस्मार सस्मरमतिः प्रति नैषधीयं
तत्रामरालयमरालमरालकेशी ॥
अन्वयः
AI
सः पतगः क्व प्राप्यते यः परिपृच्छ्यते? हि तस्य गिरा पुरा इव नलं प्रत्येमि इति सस्मरमतिः अरालकेशी तत्र नैषधीयं प्रति अमरालयम् अरालम् सस्मार ।
Summary
AI
"Where can that bird be found, who is to be asked? For by its voice, I can recognize Nala as before." Thinking this, the curly-haired Damayanti, her mind filled with love, remembered the swan, the messenger to Nala, there in the assembly of gods.
पदच्छेदः
AI
| क्व | क्व | Where |
| प्राप्यते | प्राप्यते (प्र√आप् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | can be found |
| सः | तद् (१.१) | that |
| पतगः | पतग (१.१) | bird |
| परिपृच्छ्यते | परिपृच्छ्यते (परि√प्रछ् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | who is to be asked |
| यः | यद् (१.१) | who |
| प्रत्येमि | प्रत्येमि (प्रति√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I recognize |
| तस्य | तद् (६.१) | by its |
| हि | हि | for |
| पुरा | पुरा | as before |
| इव | इव | like |
| नलं | नल (२.१) | Nala |
| गिरा | गिर् (३.१) | voice |
| इति | इति | thus |
| सस्मार | सस्मार (√स्मृ कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | remembered |
| सस्मरमतिः | सस्मर–मति (१.१) | she whose mind was filled with love |
| प्रति | प्रति | towards |
| नैषधीयं | नैषधीय (२.१) | the one from Nishadha |
| तत्र | तत्र | there |
| अमरालयम् | अमर–आलय (२.१) | the assembly of gods |
| अरालम् | अराल (२.१) | the swan |
| अरालकेशी | अराल–केशिन् (१.१) | the curly-haired one |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| क्व | प्रा | प्य | ते | स | प | त | गः | प | रि | पृ | च्छ्य | ते | यः |
| प्र | त्ये | मि | त | स्य | हि | पु | रे | व | न | लं | गि | रे | ति |
| स | स्मा | र | स | स्म | र | म | तिः | प्र | ति | नै | ष | धी | यं |
| त | त्रा | म | रा | ल | य | म | रा | ल | म | रा | ल | के | शी |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.