देवानियं निषाधराजरुचस्त्यजन्ती
रूपादरज्यत नले न विदर्भसुभ्रूः ।
जन्मान्तराधिगतकर्मविपाकजन्मै-
वोन्मीलति क्वचन कस्यचनानुरागः ॥
देवानियं निषाधराजरुचस्त्यजन्ती
रूपादरज्यत नले न विदर्भसुभ्रूः ।
जन्मान्तराधिगतकर्मविपाकजन्मै-
वोन्मीलति क्वचन कस्यचनानुरागः ॥
रूपादरज्यत नले न विदर्भसुभ्रूः ।
जन्मान्तराधिगतकर्मविपाकजन्मै-
वोन्मीलति क्वचन कस्यचनानुरागः ॥
अन्वयः
AI
इयं विदर्भसुभ्रूः निषधराजरुचः देवान् त्यजन्ती रूपात् नले अरज्यत, न (देवेषु) । कस्यचन अनुरागः क्वचन जन्मान्तर-अधिगत-कर्म-विपाक-जन्मा एव उन्मीलति ।
Summary
AI
This beautiful-browed princess of Vidarbha, abandoning the gods who resembled the Nishadha king in splendor, became attached to Nala because of his form, not to them. Indeed, a person's affection sometimes blossoms as a result of the fruition of deeds from a past life.
पदच्छेदः
AI
| देवान् | देव (२.३) | the gods |
| इयं | इदम् (१.१) | this |
| निषधराजरुचः | निषधराज–रुच् (२.३) | who had the splendor of the Nishadha king |
| त्यजन्ती | त्यजन्ती (√त्यज्+शतृ, १.१) | abandoning |
| रूपात् | रूप (५.१) | due to his form |
| अरज्यत | अरज्यत (√रञ्ज् भावकर्मणोः लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | was attracted |
| नले | नल (७.१) | to Nala |
| न | न | not |
| विदर्भसुभ्रूः | विदर्भ–सुभ्रू (१.१) | the beautiful-browed princess of Vidarbha |
| जन्मान्तराधिगतकर्मविपाकजन्मा | जन्मान्तर–अधिगत (अधि√गम्+क्त)–कर्म–विपाक–जन्मन् (१.१) | born from the fruition of deeds acquired in a previous life |
| एव | एव | indeed |
| उन्मीलति | उन्मीलति (उद्√मील् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | blossoms |
| क्वचन | क्वचन | sometimes |
| कस्यचन | कश्चन (६.१) | someone's |
| अनुरागः | अनुराग (१.१) | affection |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| दे | वा | नि | यं | नि | षा | ध | रा | ज | रु | च | स्त्य | ज | न्ती |
| रू | पा | द | र | ज्य | त | न | ले | न | वि | द | र्भ | सु | भ्रूः |
| ज | न्मा | न्त | रा | धि | ग | त | क | र्म | वि | पा | क | ज | न्मै |
| वो | न्मी | ल | ति | क्व | च | न | क | स्य | च | ना | नु | रा | गः |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.