देवः पतिर्विदुषि नैष धराजगत्या
निर्णीयते न किमु न व्रियते भवत्या ।
नायं नलः खलु तवातिमहानलाभो
यद्येनमुज्झसि वरः कतरः परस्ते ॥
देवः पतिर्विदुषि नैष धराजगत्या
निर्णीयते न किमु न व्रियते भवत्या ।
नायं नलः खलु तवातिमहानलाभो
यद्येनमुज्झसि वरः कतरः परस्ते ॥
निर्णीयते न किमु न व्रियते भवत्या ।
नायं नलः खलु तवातिमहानलाभो
यद्येनमुज्झसि वरः कतरः परस्ते ॥
अन्वयः
AI
विदुषि, एषः देवः पतिः धराजगत्याः न निर्णीयते किमु? भवत्या न व्रियते किमु? अयं नलः न (इति चेत्), तव अतिमहान् अलाभः खलु। यदि एनम् उज्झसि, ते परः कतरः वरः (अस्ति)?
Summary
AI
O wise one, is this god not determined to be the lord of the earthly world? Why is he not being chosen by you? If you think this is not Nala, it is indeed your great loss. If you abandon him, which other suitor is there for you?
पदच्छेदः
AI
| देवः | देव (१.१) | god |
| पतिः | पति (१.१) | lord |
| विदुषि | विदुषी (८.१) | O wise one |
| न | न | not |
| एषः | एतद् (१.१) | this |
| धराजगत्याः | धराजगती (६.१) | of the earthly world |
| निर्णीयते | निर्णीयते (निर्√नी भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is determined |
| न | न | not |
| किमु | किमु | is it that |
| न | न | not |
| व्रियते | व्रियते (√वृ भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is chosen |
| भवत्या | भवत् (३.१) | by you |
| न | न | not |
| अयम् | इदम् (१.१) | this |
| नलः | नल (१.१) | is Nala |
| खलु | खलु | indeed |
| तव | युष्मद् (६.१) | your |
| अतिमहान् | अतिमहत् (१.१) | very great |
| अलाभः | अलाभ (१.१) | loss |
| यदि | यदि | if |
| एनम् | इदम् (२.१) | him |
| उज्झसि | उज्झसि (√उज्झ् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | you abandon |
| वरः | वर (१.१) | suitor |
| कतरः | कतर (१.१) | which |
| परः | पर (१.१) | other |
| ते | युष्मद् (६.१) | for you |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| दे | वः | प | ति | र्वि | दु | षि | नै | ष | ध | रा | ज | ग | त्या |
| नि | र्णी | य | ते | न | कि | मु | न | व्रि | य | ते | भ | व | त्या |
| ना | यं | न | लः | ख | लु | त | वा | ति | म | हा | न | ला | भो |
| य | द्ये | न | मु | ज्झ | सि | व | रः | क | त | रः | प | र | स्ते |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.