यच्चण्डिमारणविधिव्यसनं च तत्त्वं
बुद्ध्वाशयाश्रितममुष्य च दक्षिणत्वम् ।
सैषा नले सहजरागभरादमुष्मि-
न्नात्मानमर्पयितुमर्हसि धर्मराजे ॥

अन्वयः AI अमुष्य यत् चण्डिमारणविधिव्यसनं तत्त्वं च, आशयाश्रितं दक्षिणत्वं च बुद्ध्वा, सा एषा त्वं सहजरागभरात् अमुष्मिन् धर्मराजे नले आत्मानम् अर्पयितुम् अर्हसि।

Summary AI Having understood his addiction to punishing the wicked, his true nature, and his courteousness that depends on one's intentions, you, being who you are, should, out of your natural abundance of love, surrender yourself to this King of Righteousness (Yama), who appears as Nala.

पदच्छेदः AI

यत्	यद् (१.१)	which
चण्डिमारणविधिव्यसनम्	चण्डिमारणविधिव्यसन (२.१)	addiction to the practice of punishing the wicked
च	च	and
तत्त्वम्	तत्त्व (२.१)	true nature
बुद्ध्वा	बुद्ध्वा (√बुध्+क्त्वा)	having understood
आशयाश्रितम्	आशयाश्रित (२.१)	dependent on intention
अमुष्य	अदस् (६.१)	his
च	च	and
दक्षिणत्वम्	दक्षिणत्व (२.१)	courteousness
सा	तद् (१.१)	that
एषा	एतद् (१.१)	this
नले	नल (७.१)	in Nala (who is)
सहजरागभरात्	सहजरागभर (५.१)	from the abundance of natural love
अमुष्मिन्	अदस् (७.१)	in this
आत्मानम्	आत्मन् (२.१)	yourself
अर्पयितुम्	अर्पयितुम् (√ऋ+णिच्+तुमुन्)	to surrender
अर्हसि	अर्हसि (√अर्ह् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	you should
धर्मराजे	धर्मराज (७.१)	in the king of righteousness (Yama)

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
य	च्च	ण्डि	मा	र	ण	वि	धि	व्य	स	नं	च	त	त्त्वं
बु	द्ध्वा	श	या	श्रि	त	म	मु	ष्य	च	द	क्षि	ण	त्वम्
सै	षा	न	ले	स	ह	ज	रा	ग	भ	रा	द	मु	ष्मि
न्ना	त्मा	न	म	र्प	यि	तु	म	र्ह	सि	ध	र्म	रा	जे
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect