सस्यन्दनैः प्रवहणैः प्रतिकूलपातं
का वाहिनी न तनुते पुनरस्य नाम ।
तस्या विलासवति कर्कशताश्रिता या
भूमः कथम्बहुतयासिकता वयं ताः ॥

अन्वयः AI विलासवति, अस्य का वाहिनी नाम सस्यन्दनैः प्रवहणैः प्रतिकूलपातं पुनः न तनुते? तस्याः भूम्नः बहुतया कर्कशताश्रिता या असिकता (अस्ति), ताः कथं वयं (भवामः)?

Summary AI O graceful one, which river (army) does not flow backwards with its chariots and boats towards him (the ocean)? As for the harshness of its sands (swords), which are abundant due to its vastness, how can we even compare to them?

पदच्छेदः AI

सस्यन्दनैः	सस्यन्दन (३.३)	with chariots
प्रवहणैः	प्रवहण (३.३)	with boats
प्रतिकूलपातम्	प्रतिकूलपातम् (२.१)	flowing backwards
का	किम् (१.१)	which
वाहिनी	वाहिनी (१.१)	river (or army)
न	न	not
तनुते	तनुते (√तन् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	does
पुनः	पुनर्	again
अस्य	इदम् (६.१)	his
नाम	नाम	indeed
तस्याः	तद् (६.१)	of that (army/ocean)
विलासवति	विलासवती (८.१)	O graceful one
कर्कशताश्रिता	कर्कशताश्रिता (१.१)	resorting to harshness
या	यद् (१.१)	which
भूम्नः	भूमन् (६.१)	of its vastness
कथम्	कथम्	how
बहुतया	बहुता (३.१)	by its abundance
असिकता	असिकता (१.१)	sand (or swords)
वयम्	अस्मद् (१.३)	we
ताः	तद् (१.३)	they

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
स	स्य	न्द	नैः	प्र	व	ह	णैः	प्र	ति	कू	ल	पा	तं
का	वा	हि	नी	न	त	नु	ते	पु	न	र	स्य	ना	म
त	स्या	वि	ला	स	व	ति	क	र्क	श	ता	श्रि	ता	या
भू	मः	क	थ	म्ब	हु	त	या	सि	क	ता	व	यं	ताः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

शिशुपालवधम् माघः

About

Resources

Connect