नासीरसीमनि घनध्वनिरस्य भूया-
न्कुम्भीरवान्समकरः सहदानवारिः ।
उत्पद्मकाननसखः सुखमातनोति
रत्नैरलंकरणभावमितैर्नदीनः ॥

अन्वयः AI अस्य नासीरसीमनि भूयान् घनध्वनिः (अस्ति)। कुम्भीरवान्, समकरः, सहदानवारिः, उत्पद्मकाननसखः, नदीनः (अयं वरुणः) अलंकरणभावम् इतैः रत्नैः सुखम् आतनोति।

Summary AI At the forefront of his army, there is a great roar like that of clouds. This lord of rivers (Varuna), possessing crocodiles and makaras, an enemy of the Danavas, and a friend to lotus forests, brings happiness with countless jewels that serve as his ornaments.

पदच्छेदः AI

नासीरसीमनि	नासीरसीमन् (७.१)	At the forefront of the army
घनध्वनिः	घनध्वनि (१.१)	a sound like that of clouds
अस्य	इदम् (६.१)	of this one
भूयान्	भूयस् (१.१)	great
कुम्भीरवान्	कुम्भीरवत् (१.१)	possessing crocodiles
समकरः	समकर (१.१)	with Makaras
सहदानवारिः	सहदानवारि (१.१)	an enemy of the Danavas
उत्पद्मकाननसखः	उत्पद्मकाननसख (१.१)	a friend to forests of blooming lotuses
सुखम्	सुख (२.१)	happiness
आतनोति	आतनोति (आ√तन् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	spreads
रत्नैः	रत्न (३.३)	with jewels
अलंकरणभावम्	अलंकरणभाव (२.१)	the state of being ornaments
इतैः	इत (√इ+क्त, ३.३)	which have attained
नदीनः	नदीन (१.१)	the lord of rivers (Varuna)

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
ना	सी	र	सी	म	नि	घ	न	ध्व	नि	र	स्य	भू	या
न्कु	म्भी	र	वा	न्स	म	क	रः	स	ह	दा	न	वा	रिः
उ	त्प	द्म	का	न	न	स	खः	सु	ख	मा	त	नो	ति
र	त्नै	र	लं	क	र	ण	भा	व	मि	तै	र्न	दी	नः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

कुमारसंभवम् कालिदासः

रामायणम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect