किंच प्रभावनमिताखिलराजतेजा
देवः पिताम्बरमणी रमणीयमूर्तिः ।
उत्क्रान्तिदा कमनु न प्रतिभाति शक्तिः
कृष्णत्वमस्य च परेषु गदान्नियोक्तुः ॥

अन्वयः AI किम् च, अयम् प्रभाव-नमित-अखिल-राज-तेजाः, रमणीय-मूर्तिः देवः (अस्ति) । (अस्य) पिता अम्बर-मणिः (अस्ति) । उत्क्रान्ति-दा शक्तिः कम् अनु न प्रतिभाति? गदात् परेषु नियोक्तुः अस्य कृष्णत्वम् च (प्रसिद्धम्) ।

Summary AI Moreover, this god (Shani), of charming form, has subdued the glory of all other kings (planets) by his power. His father is the jewel of the sky (the Sun). Towards whom does his power, which brings about death, not shine? And his 'blackness' (both color and malefic nature) in employing disease upon others is well-known.

पदच्छेदः AI

किम्	किम्	moreover
च	च	and
प्रभाव-नमित-अखिल-राज-तेजाः	प्रभाव–नमित (√नम्+णिच्+क्त)–अखिल–राजन्–तेजस् (१.१)	he whose power has subdued the glory of all other kings
देवः	देव (१.१)	god
पिता	पितृ (१.१)	father
अम्बर-मणिः	अम्बरमणि (१.१)	the jewel of the sky (the Sun)
रमणीय-मूर्तिः	रमणीय–मूर्ति (१.१)	he of charming form
उत्क्रान्ति-दा	उत्क्रान्तिदा (१.१)	giver of departure (death)
कम्	किम् (२.१)	whom
अनु	अनु	towards
न	न	not
प्रतिभाति	प्रतिभाति (प्रति√भा कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	does it shine upon
शक्तिः	शक्ति (१.१)	power
कृष्णत्वम्	कृष्णत्व (१.१)	blackness/wickedness
अस्य	इदम् (६.१)	his
च	च	and
परेषु	पर (७.३)	on others
गदात्	गद (५.१)	from disease
नियोक्तुः	नियोक्तृ (नि√युज्+तृच्, ६.१)	of the one who employs

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
किं	च	प्र	भा	व	न	मि	ता	खि	ल	रा	ज	ते	जा
दे	वः	पि	ता	म्ब	र	म	णी	र	म	णी	य	मू	र्तिः
उ	त्क्रा	न्ति	दा	क	म	नु	न	प्र	ति	भा	ति	श	क्तिः
कृ	ष्ण	त्व	म	स्य	च	प	रे	षु	ग	दा	न्नि	यो	क्तुः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

शिशुपालवधम् माघः

About

Resources

Connect