कल्पद्रुमान्परिमला इव भृङ्गमाला-
मात्माश्रयामखिलनिन्दनशाखिवृन्दात् ।
तां राजकादपगमय्य विमानधुर्या
निन्युर्नलाकृतिधरानथ पञ्चवीरान् ॥

अन्वयः AI अथ विमान-धुर्याः, परिमलाः अखिल-निन्दन-शाखि-वृन्दात् आत्म-आश्रयाम् भृङ्ग-मालाम् कल्पद्रुमान् इव, ताम् राजकात् अपगमय्य नल-आकृति-धरान् पञ्च-वीरान् (प्रति) निन्युः ।

Summary AI Then the bearers of the celestial car led her away from the assembly of kings towards the five heroes who bore the form of Nala, just as fragrances lead a swarm of bees that has taken refuge in them away from a grove of ordinary trees to the celestial Kalpa trees.

पदच्छेदः AI

कल्पद्रुमान्	कल्पद्रुम (२.३)	to the Kalpa trees
परिमलाः	परिमल (१.३)	fragrances
इव	इव	like
भृङ्ग-मालाम्	भृङ्ग–माला (२.१)	a swarm of bees
आत्म-आश्रयाम्	आत्म–आश्रय (२.१)	that has taken refuge in them
अखिल-निन्दन-शाखि-वृन्दात्	अखिल–निन्दन–शाखिन्–वृन्द (५.१)	from the group of ordinary trees
ताम्	तद् (२.१)	her
राजकात्	राजक (५.१)	from the assembly of kings
अपगमय्य	अपगमय्य (अप√गम्+णिच्+ल्यप्)	having led away
विमान-धुर्याः	विमान–धुर्य (१.३)	the bearers of the celestial car
निन्युः	निन्युः (√नी लिट् प्र.पु. बहु.)	led
नल-आकृति-धरान्	नल–आकृति–धर (२.३)	to those bearing the form of Nala
अथ	अथ	then
पञ्च-वीरान्	पञ्च–वीर (२.३)	to the five heroes

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
क	ल्प	द्रु	मा	न्प	रि	म	ला	इ	व	भृ	ङ्ग	मा	ला
मा	त्मा	श्र	या	म	खि	ल	नि	न्द	न	शा	खि	वृ	न्दात्
तां	रा	ज	का	द	प	ग	म	य्य	वि	मा	न	धु	र्या
नि	न्यु	र्न	ला	कृ	ति	ध	रा	न	थ	प	ञ्च	वी	रान्
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect