अखानि सिन्धुः समपूरि गङ्गया
कुले किलास्य प्रसभं स भन्त्स्यते ।
विलङ्घ्यते चास्य यशःशतैरहो
सतां महत्संमुखधावि पौरुषम् ॥

अन्वयः AI अस्य कुले सिन्धुः अखानि, गङ्गया समपूरि किल । सः (सिन्धुः) अस्य यशः-शतैः प्रसभम् भन्त्स्यते च विलङ्घ्यते । अहो, सताम् पौरुषम् महत्-संमुख-धावि (भवति) ।

Summary AI (Sarasvati praises another king). "In his lineage, the ocean was dug (by Sagara) and filled by the Ganga. Indeed, that very ocean will be forcefully broken and surpassed by his hundreds of glories. Oh, the prowess of the virtuous always strives to challenge the great!"

पदच्छेदः AI

अखानि	अखानि (√खन् भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was dug
सिन्धुः	सिन्धु (१.१)	the ocean
समपूरि	समपूरि (सम्√पॄ भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was filled
गङ्गया	गङ्गा (३.१)	by the Ganga
कुले	कुल (७.१)	in the family
किल	किल	indeed
अस्य	इदम् (६.१)	his
प्रसभम्	प्रसभम्	forcefully
सः	तद् (१.१)	it (the ocean)
भन्त्स्यते	भन्त्स्यते (√भञ्ज् भावकर्मणोः लृट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	will be broken
विलङ्घ्यते	विलङ्घ्यते (वि√लङ्घ् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is surpassed
च	च	and
अस्य	इदम् (६.१)	his
यशः	यशस्	glories
शतैः	शत (३.३)	by hundreds of
अहो	अहो	oh
सताम्	सत् (६.३)	of the virtuous
महत्	महत्	the great
संमुख	संमुख	towards
धावि	धाविन् (१.१)	running
पौरुषम्	पौरुष (१.१)	prowess

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
अ	खा	नि	सि	न्धुः	स	म	पू	रि	ग	ङ्ग	या
कु	ले	कि	ला	स्य	प्र	स	भं	स	भ	न्त्स्य	ते
वि	ल	ङ्घ्य	ते	चा	स्य	य	शः	श	तै	र	हो
स	तां	म	ह	त्सं	मु	ख	धा	वि	पौ	रु	षम्
ज			त			ज			र

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect