विधाय ताम्बूलपुटीं कराङ्कगां
बभाण ताम्बूलकरङ्कवाहिनी ।
दमस्वसुर्भावमवेत्य भारतीं
नयानया वक्त्रपरिश्रमं शमम् ॥
विधाय ताम्बूलपुटीं कराङ्कगां
बभाण ताम्बूलकरङ्कवाहिनी ।
दमस्वसुर्भावमवेत्य भारतीं
नयानया वक्त्रपरिश्रमं शमम् ॥
बभाण ताम्बूलकरङ्कवाहिनी ।
दमस्वसुर्भावमवेत्य भारतीं
नयानया वक्त्रपरिश्रमं शमम् ॥
अन्वयः
AI
ताम्बूलकरङ्कवाहिनी दमस्वसुः भावम् अवेत्य, कराङ्कगां ताम्बूलपुटीं विधाय, भारतीं बभाण - अनया वक्त्रपरिश्रमं शमं नय ।
Summary
AI
The betel-box bearer, understanding Damayanti's intention, prepared a betel leaf packet and placed it in her hand. She then addressed Sarasvati, saying, "With this speech of mine, please bring the exertion of your mouth to a rest," signaling her turn to speak.
पदच्छेदः
AI
| विधाय | विधाय (वि√धा+ल्यप्) | having prepared |
| ताम्बूलपुटीम् | ताम्बूलपुटी (२.१) | a betel leaf packet |
| कराङ्कगाम् | कर–अङ्क–गा (२.१) | placed in her hand |
| बभाण | बभाण (√भण् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | spoke |
| ताम्बूलकरङ्कवाहिनी | ताम्बूलकरङ्कवाहिनी (१.१) | the betel-box bearer |
| दमस्वसुः | दमस्वसृ (६.१) | of Damayanti (sister of Dama) |
| भावम् | भाव (२.१) | the intention |
| अवेत्य | अवेत्य (अव√इ+ल्यप्) | having understood |
| भारतीम् | भारती (२.१) | to Sarasvati (speech) |
| नय | नय (√नी कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | bring |
| अनया | इदम् (३.१) | by this (speech of mine) |
| वक्त्रपरिश्रमम् | वक्त्रपरिश्रम (२.१) | the exertion of the mouth |
| शमम् | शम (२.१) | to rest |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| वि | धा | य | ता | म्बू | ल | पु | टीं | क | रा | ङ्क | गां |
| ब | भा | ण | ता | म्बू | ल | क | र | ङ्क | वा | हि | नी |
| द | म | स्व | सु | र्भा | व | म | वे | त्य | भा | र | तीं |
| न | या | न | या | व | क्त्र | प | रि | श्र | मं | श | मम् |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.