सभिति पतिनिपाताकर्णनद्रागदीर्ण-
प्रतिनृपतिमृगाक्षीलक्षवक्षःशिलासु ।
रचितलिपिरिवोरस्ताडनव्यस्तहस्त-
प्रखरनखरटङ्कैरस्य कीर्तिप्रशस्तिः ॥
सभिति पतिनिपाताकर्णनद्रागदीर्ण-
प्रतिनृपतिमृगाक्षीलक्षवक्षःशिलासु ।
रचितलिपिरिवोरस्ताडनव्यस्तहस्त-
प्रखरनखरटङ्कैरस्य कीर्तिप्रशस्तिः ॥
प्रतिनृपतिमृगाक्षीलक्षवक्षःशिलासु ।
रचितलिपिरिवोरस्ताडनव्यस्तहस्त-
प्रखरनखरटङ्कैरस्य कीर्तिप्रशस्तिः ॥
अन्वयः
AI
अस्य कीर्तिप्रशस्तिः सभिति पतिनिपाताकर्णनद्रागदीर्णप्रतिनृपतिमृगाक्षीलक्षवक्षःशिलासु उरस्ताडनव्यस्तहस्तप्रखरनखरटङ्कैः रचितलिपिः इव (अस्ति) ।
Summary
AI
This king's eulogy of fame seems to be inscribed on the stone-like chests of lakhs of the deer-eyed wives of his enemies—chests that were torn apart in grief upon hearing of their husbands' fall in battle—by the sharp chisels of their own fingernails as they beat their breasts in sorrow.
पदच्छेदः
AI
| सभिति | सभिति (७.१) | in battle |
| पतिनिपाताकर्णनद्रागदीर्णप्रतिनृपतिमृगाक्षीलक्षवक्षःशिलासु | पति–निपात–आकर्णन–द्राक्–अदीर्ण–प्रतिनृपति–मृगाक्षी–लक्ष–वक्षस्–शिला (७.३) | on the stone-like chests of lakhs of deer-eyed wives of enemy kings, which were instantly torn apart upon hearing of their husbands' fall |
| रचितलिपिरिव | रचित (√रच्+क्त)–लिपि (१.१)–इव | like an inscribed script |
| उरस्ताडनव्यस्तहस्तप्रखरनखरटङ्कैः | उरस्–ताडन–व्यस्त–हस्त–प्रखर–नखर–टङ्क (३.३) | by the sharp nail-chisels of their hands busy in beating their chests |
| अस्य | इदम् (६.१) | of this (king's) |
| कीर्तिप्रशस्तिः | कीर्ति–प्रशस्ति (१.१) | the eulogy of fame |
छन्दः
मालिनी [१५: ननमयय]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | भि | ति | प | ति | नि | पा | ता | क | र्ण | न | द्रा | ग | दी | र्ण |
| प्र | ति | नृ | प | ति | मृ | गा | क्षी | ल | क्ष | व | क्षः | शि | ला | सु |
| र | चि | त | लि | पि | रि | वो | र | स्ता | ड | न | व्य | स्त | ह | स्त |
| प्र | ख | र | न | ख | र | ट | ङ्कै | र | स्य | की | र्ति | प्र | श | स्तिः |
| न | न | म | य | य | ||||||||||
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.