न पाहि पाहीति यदब्रवीदमुं
ममौष्ठ तेनैवमभूदिति क्रुधा ।
रणक्षितावस्य विरोधिमूर्धभि-
र्विदश्य दन्तैर्निजमोष्ठमास्यते ॥
न पाहि पाहीति यदब्रवीदमुं
ममौष्ठ तेनैवमभूदिति क्रुधा ।
रणक्षितावस्य विरोधिमूर्धभि-
र्विदश्य दन्तैर्निजमोष्ठमास्यते ॥
ममौष्ठ तेनैवमभूदिति क्रुधा ।
रणक्षितावस्य विरोधिमूर्धभि-
र्विदश्य दन्तैर्निजमोष्ठमास्यते ॥
अन्वयः
AI
"मम ओष्ठ अमुं 'पाहि पाहि' इति यत् न अब्रवीत्, तेन एवम् अभूत्" इति क्रुधा अस्य विरोधिमूर्धभिः रणक्षितौ दन्तैः निजम् ओष्ठं विदश्य आस्यते।
Summary
AI
On the battlefield, the severed heads of his enemies are seen biting their own lips with their teeth, as if in anger, thinking, "It is because my lips did not beg him for mercy, crying 'Save me, save me!', that this has happened to me."
पदच्छेदः
AI
| न | न | not |
| पाहि | पाहि (√पा कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | save |
| पाहि | पाहि (√पा कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | save |
| इति | इति | thus |
| यत् | यत् | because |
| अब्रवीत् | अब्रवीत् (√ब्रू कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | said |
| अमुम् | अदस् (२.१) | to him |
| मम | अस्मद् (६.१) | my |
| ओष्ठ | ओष्ठ (१.१) | lip |
| तेन | तद् (३.१) | by that |
| एवम् | एवम् | thus |
| अभूत् | अभूत् (√भू कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | it happened |
| इति | इति | thus |
| क्रुधा | क्रुध् (३.१) | with anger |
| रणक्षितौ | रणक्षिति (७.१) | on the battlefield |
| अस्य | इदम् (६.१) | his |
| विरोधिमूर्धभिः | विरोधिन्–मूर्धन् (३.३) | by the heads of enemies |
| विदश्य | विदश्य (वि√दंश्+ल्यप्) | having bitten |
| दन्तैः | दन्त (३.३) | with teeth |
| निजम् | निज (२.१) | their own |
| ओष्ठम् | ओष्ठ (२.१) | lip |
| आस्यते | आस्यते (√आस् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | it is sat (seen) |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | पा | हि | पा | ही | ति | य | द | ब्र | वी | द | मुं |
| म | मौ | ष्ठ | ते | नै | व | म | भू | दि | ति | क्रु | धा |
| र | ण | क्षि | ता | व | स्य | वि | रो | धि | मू | र्ध | भि |
| र्वि | द | श्य | द | न्तै | र्नि | ज | मो | ष्ठ | मा | स्य | ते |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.