न तूणादुद्धारे न गुणघटने नाश्रुतिशिखं
समाकृष्टौ दृष्टिर्न वियति न लक्ष्ये न च भुवि ।
नृणां पश्यत्यस्य क्वचन विशिखान्किं तु पतित-
द्विषद्वक्षःश्वभ्रैरनुमितिरसून्गोचरयति ॥

अन्वयः AI नृणाम् दृष्टिः अस्य विशिखान् तूणात् उद्धारे न, गुणघटने न, आश्रुतिशिखम् समाकृष्टौ न, वियति न, लक्ष्ये न, भुवि च क्वचन न पश्यति। किं तु पतितद्विषद्वक्षःश्वभ्रैः अनुमितिः असून् गोचरयति।

Summary AI People's eyes do not see his arrows anywhere: not when drawn from the quiver, not when fixed to the string, not when pulled back to the ear, not in the sky, not on the target, and not on the ground. But, the inference drawn from the gaping wounds on the chests of fallen enemies makes their departed life-breaths perceptible.

पदच्छेदः AI

न	न	Not
तूणात्	तूण (५.१)	from the quiver
उद्धारे	उद्धार (७.१)	in the drawing out
न	न	not
गुणघटने	गुण–घटन (७.१)	in the fixing to the string
न	न	not
आश्रुतिशिखं	आश्रुति–शिखम्	up to the tip of the ear
समाकृष्टौ	समाकृष्टि (७.१)	in the drawing back
दृष्टिः	दृष्टि (१.१)	sight
न	न	not
वियति	वियत् (७.१)	in the sky
न	न	not
लक्ष्ये	लक्ष्य (७.१)	on the target
न	न	not
च	च	and
भुवि	भू (७.१)	on the ground
नृणाम्	नृ (६.३)	of men
पश्यति	पश्यति (√दृश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	sees
अस्य	इदम् (६.१)	his
क्वचन	क्वचन	anywhere
विशिखान्	विशिख (२.३)	arrows
किं	किम्	but
तु	तु
पतितद्विषद्वक्षःश्वभ्रैः	पतित–द्विषत्–वक्षस्–श्वभ्र (३.३)	by the gaping wounds on the chests of fallen enemies
अनुमितिः	अनुमिति (१.१)	inference
असून्	असु (२.३)	life-breaths
गोचरयति	गोचरयति (√गोचरय् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	makes perceptible

छन्दः शिखरिणी [१७: यमनसभलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
न	तू	णा	दु	द्धा	रे	न	गु	ण	घ	ट	ने	ना	श्रु	ति	शि	खं
स	मा	कृ	ष्टौ	दृ	ष्टि	र्न	वि	य	ति	न	ल	क्ष्ये	न	च	भु	वि
नृ	णां	प	श्य	त्य	स्य	क्व	च	न	वि	शि	खा	न्किं	तु	प	ति	त
द्वि	ष	द्व	क्षः	श्व	भ्रै	र	नु	मि	ति	र	सू	न्गो	च	र	य	ति
य			म			न			स			भ			ल	ग

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect