न पाण्ड्यभूमण्डनमेणलोचने
विलोचनेनापि नृपं पिपाससि ।
शशिप्रकाशाननमेनमीक्षितुं
तरङ्गयापाङ्गदिशा दृशोस्त्विषः ॥
न पाण्ड्यभूमण्डनमेणलोचने
विलोचनेनापि नृपं पिपाससि ।
शशिप्रकाशाननमेनमीक्षितुं
तरङ्गयापाङ्गदिशा दृशोस्त्विषः ॥
विलोचनेनापि नृपं पिपाससि ।
शशिप्रकाशाननमेनमीक्षितुं
तरङ्गयापाङ्गदिशा दृशोस्त्विषः ॥
अन्वयः
AI
एण-लोचने, पाण्ड्य-भूमण्डनम् नृपम् विलोचनेन अपि न पिपाससि (किम्)? शशि-प्रकाश-आननम् एनम् ईक्षितुम् अपाङ्ग-दिशा दृशोः त्विषः तरङ्गय।
Summary
AI
"O deer-eyed one, do you not wish to drink in with your eyes this king, the ornament of the Pandya land? Cast the radiance of your eyes from the corner of your glance to behold this one, whose face shines like the moon."
पदच्छेदः
AI
| न | न | not |
| पाण्ड्यभूमण्डनम् | पाण्ड्य-भू-मण्डन (२.१) | the ornament of the Pandya land |
| एणलोचने | एण-लोचना (८.१) | O deer-eyed one |
| विलोचनेनापि | विलोचन (३.१)–अपि | even with the eye |
| नृपं | नृप (२.१) | the king |
| पिपाससि | पिपाससि (√पा +सन्+उ कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | do you wish to drink |
| शशिप्रकाशाननम् | शशि-प्रकाश-आनन (२.१) | whose face shines like the moon |
| एनम् | एनद् (२.१) | this one |
| ईक्षितुं | ईक्षितुम् (√ईक्ष्+तुमुन्) | to see |
| तरङ्गय | तरङ्गय (√तरङ्गय कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | make wave-like |
| अपाङ्गदिशा | अपाङ्ग-दिशा (३.१) | by the direction of the corner of the eye |
| दृशोः | दृश् (६.२) | of the two eyes |
| त्विषः | त्विष् (२.३) | the radiances |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | पा | ण्ड्य | भू | म | ण्ड | न | मे | ण | लो | च | ने |
| वि | लो | च | ने | ना | पि | नृ | पं | पि | पा | स | सि |
| श | शि | प्र | का | शा | न | न | मे | न | मी | क्षि | तुं |
| त | र | ङ्ग | या | पा | ङ्ग | दि | शा | दृ | शो | स्त्वि | षः |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.