आगश्शतं विदधतोऽपि समिद्धकामा
नाधीयते परुषामक्षरमस्य वामाः ।
चान्द्री न तत्र हरमौलिशयालुरेका-
नध्यायहेतुतिथिकेतुरपैति लेखा ॥

अन्वयः AI अस्य आगः शतम् विदधतः अपि समिद्धकामाः वामाः परुषाम् अक्षरम् न आधीयते । तत्र हरमौलिशयालुः अनध्यायहेतुतिथिकेतुरपैति एका चान्द्री लेखा न (अस्ति) ।

Summary AI Even when this king commits a hundred offenses, his beloved women, their passion inflamed, do not utter a single harsh word to him. It seems that in his city, the lunar crescent—which rests on Shiva's head and marks the inauspicious day (Amavasya) that causes a break in studies (of love)—never appears.

पदच्छेदः AI

आगः	आगस् (२.१)	offense
शतम्	शत (२.१)	a hundred
विदधतः	विदधत् (वि√धा+शतृ, ६.१)	of him who commits
अपि	अपि	even
समिद्धकामाः	समिद्ध (सम्√इध्+क्त)–कामा (१.३)	women whose passion is inflamed
न	न	not
आधीयते	आधीयते (आ√धा भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is uttered
परुषाम्	परुषा (२.१)	harsh
अक्षरम्	अक्षर (२.१)	word
अस्य	इदम् (६.१)	by this (king)
वामाः	वामा (१.३)	the lovely women
चान्द्री	चान्द्री (१.१)	lunar
न	न	not
तत्र	तत्र	there
हरमौलिशयालुः	हर–मौलि–शयालु (१.१)	resting on Shiva's head
एका	एका (१.१)	one
अनध्यायहेतुतिथिकेतुरपैति	अनध्याय–हेतु–तिथि–केतु–अपैति (अप√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	the mark of the tithi that causes a holiday, goes away
लेखा	लेखा (१.१)	crescent

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
आ	ग	श्श	तं	वि	द	ध	तो	ऽपि	स	मि	द्ध	का	मा
ना	धी	य	ते	प	रु	षा	म	क्ष	र	म	स्य	वा	माः
चा	न्द्री	न	त	त्र	ह	र	मौ	लि	श	या	लु	रे	का
न	ध्या	य	हे	तु	ति	थि	के	तु	र	पै	ति	ले	खा
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

श्रीमद्भगवद्गीता

About

Resources

Connect