प्रत्यर्थियौवतवतंसतमालमालो-
न्मीलत्तमः प्रकरतस्करशौर्यसूर्ये ।
अस्मिन्नवन्तिनृपतौ गुणसंततीनां
विश्रान्तिधामनि मनो दमयन्ति किं ते ॥

अन्वयः AI हे दमयन्ति, प्रत्यर्थियौवतवतंसतमालमाला-उन्मीलत्-तमः-प्रकर-तस्कर-शौर्य-सूर्ये, गुणसंततीनाम् विश्रान्तिधामनि अस्मिन् अवन्तिनृपतौ ते मनः किम् (रमते)?

Summary AI O Damayanti, is your mind drawn to this king of Avanti? His valor is a sun that steals away the mass of darkness spreading from the Tamala-leaf garlands worn as ear-ornaments by the young wives of his enemies. He is the ultimate resting place for all virtues.

पदच्छेदः AI

प्रत्यर्थियौवतवतंसतमालमाला	प्रत्यर्थिन्–यौवत–वतंस–तमाल–माला	the garland of Tamala leaves in the ear-ornaments of the enemy's young women
उन्मीलत्	उन्मीलत् (उद्√मील्+शतृ)	spreading
तमः	तमस्	darkness
प्रकर	प्रकर	mass
तस्कर	तस्कर	thief
शौर्य	शौर्य	valor
सूर्ये	सूर्य (७.१)	in the sun
अस्मिन्	इदम् (७.१)	in this
अवन्तिनृपतौ	अवन्ति–नृपति (७.१)	in the king of Avanti
गुणसंततीनाम्	गुण–संतति (६.३)	of the multitudes of virtues
विश्रान्तिधामनि	विश्रान्ति–धामन् (७.१)	in the resting place
मनः	मनस् (१.१)	mind
दमयन्ति	दमयन्ती (८.१)	O Damayanti
किम्	किम्	is?
ते	युष्मद् (६.१)	your

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
प्र	त्य	र्थि	यौ	व	त	व	तं	स	त	मा	ल	मा	लो
न्मी	ल	त्त	मः	प्र	क	र	त	स्क	र	शौ	र्य	सू	र्ये
अ	स्मि	न्न	व	न्ति	नृ	प	तौ	गु	ण	सं	त	ती	नां
वि	श्रा	न्ति	धा	म	नि	म	नो	द	म	य	न्ति	किं	ते
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect