विष्वग्वृतः परिजनैरयमन्तरीपैः
तेषामधीश इव राजति राजपुत्रि ।
हेमाद्रिणा कनकदण्डमहातपत्रः
कैलासरश्मिचयचामरचक्रचिह्नः ॥

अन्वयः AI हे राजपुत्रि, अयम् (जम्बूद्वीपः) अन्तरीपैः परिजनैः इव विष्वक् वृतः (सन्) तेषाम् अधీशः इव राजति । (सः) हेमाद्रिणा कनकदण्डमहातपत्रः (अस्ति), (तथा) कैलासरश्मिचयचामरचक्रचिह्नः (अस्ति) ।

Summary AI O princess, this Jambudvipa, surrounded on all sides by other islands as if by attendants, shines like their sovereign. Mount Meru serves as its great parasol with a golden staff, and the cluster of rays from Mount Kailasa acts as its pair of royal chowries.

पदच्छेदः AI

विष्वक्	विष्वच्	all around
वृतः	वृत (√वृ+क्त, १.१)	surrounded
परिजनैः	परिजन (३.३)	by attendants
अयम्	इदम् (१.१)	this
अन्तरीपैः	अन्तरीप (३.३)	by the islands
तेषाम्	तद् (६.३)	of them
अधीशः	अधि–ईश (१.१)	a sovereign
इव	इव	like
राजति	राजति (√राज् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	shines
राजपुत्रि	राजपुत्री (८.१)	O princess
हेमाद्रिणा	हेम–अद्रि (३.१)	with Mount Meru
कनकदण्डमहातपत्रः	कनक–दण्ड–महा–आतपत्र (१.१)	having a great parasol with a golden staff
कैलासरश्मिचयचामरचक्रचिह्नः	कैलास–रश्मि–चय–चामर–चक्र–चिह्न (१.१)	marked by the collection of rays from Kailasa as a pair of chowries

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
वि	ष्व	ग्वृ	तः	प	रि	ज	नै	र	य	म	न्त	री	पैः
ते	षा	म	धी	श	इ	व	रा	ज	ति	रा	ज	पु	त्रि
हे	मा	द्रि	णा	क	न	क	द	ण्ड	म	हा	त	प	त्रः
कै	ला	स	र	श्मि	च	य	चा	म	र	च	क्र	चि	ह्नः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

रामायणम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect