ते तां ततोऽपि चकृषुर्जगदेकदीपा-
दंसस्थलस्थितसमानविमानदण्डाः ।
चण्डद्युतेरुदयिनीमिव चन्द्रलेखां
सोत्कण्ठकैरववनीसुकृतप्ररोहाः ॥

अन्वयः AI अंस-स्थल-स्थित-समान-विमान-दण्डाः स-उत्कण्ठ-कैरव-वनी-सुकृत-प्ररोहाः ते ततः अपि जगत्-एक-दीपात् (राज्नः) ताम्, चण्ड-द्युतेः उदयिनीम् चन्द्र-लेखाम् इव, चकृषुः ।

Summary AI Then the bearers, with the poles of the celestial car on their shoulders, drew her away from that king, the sole lamp of the world. They, who were like the fruition of the good deeds of the eagerly waiting water-lilies, drew her away like the rising crescent moon from the sun.

पदच्छेदः AI

ते	तद् (१.३)	they
ताम्	तद् (२.१)	her
ततः	ततः	from there
अपि	अपि	also
चकृषुः	चकृषुः (√कृष् लिट् प्र.पु. बहु.)	drew
जगत्-एक-दीपात्	जगत्–एक–दीप (५.१)	from the one who was the sole lamp of the world
अंस-स्थल-स्थित-समान-विमान-दण्डाः	अंस–स्थल–स्थित (√स्था+क्त)–समान–विमान–दण्ड (१.३)	those who had the poles of the same celestial car situated on their shoulders
चण्ड-द्युतेः	चण्डद्युति (५.१)	from the fierce-rayed one (the sun)
उदयिनीम्	उदयिनी (२.१)	rising
इव	इव	like
चन्द्र-लेखाम्	चन्द्रलेखा (२.१)	the crescent moon
स-उत्कण्ठ-कैरव-वनी-सुकृत-प्ररोहाः	स-उत्कण्ठ–कैरव–वनी–सुकृत–प्ररोह (१.३)	who were the sprouts of the good deeds of the forest of longing water-lilies

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
ते	तां	त	तो	ऽपि	च	कृ	षु	र्ज	ग	दे	क	दी	पा
दं	स	स्थ	ल	स्थि	त	स	मा	न	वि	मा	न	द	ण्डाः
च	ण्ड	द्यु	ते	रु	द	यि	नी	मि	व	च	न्द्र	ले	खां
सो	त्क	ण्ठ	कै	र	व	व	नी	सु	कृ	त	प्र	रो	हाः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

कुमारसंभवम् कालिदासः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect