ईशः कुशेशयसनाभिशये कुशेन
द्वीपस्य लाञ्छिततनोर्यदि वाञ्छितस्ते ।
ज्योतिष्मता सममनेन वनीघनासु
तत्त्वं विनोदय घृतोदतटीषु चेतः ॥

अन्वयः AI यदि कुशेन लाञ्छित-तनोः कुश-द्वीपस्य ईशः ते वाञ्छितः, तत् त्वम् ज्योतिष्मता अनेन समम् वनी-घनासु घृत-उद-तटीषु चेतः विनोदय ।

Summary AI Saraswati introduces Varuna: 'If the lord of the island whose body is marked by Kusha grass is desired by you, then delight your heart with this radiant one on the banks of the Ocean of Ghee, amidst its dense forests.'

पदच्छेदः AI

ईशः	ईश (१.१)	the lord
कुशेशयसनाभिशये	कुशेशय-सनाभि-शय (७.१)	(a difficult compound, likely referring to the lord of Kusha island)
कुशेन	कुश (३.१)	by Kusha grass
द्वीपस्य	द्वीप (६.१)	of the island
लाञ्छिततनोः	लाञ्छित-तनु (६.१)	of the one whose body is marked
यदि	यदि	if
वाञ्छितः	वाञ्छित (√वाञ्छ्+क्त, १.१)	is desired
ते	युष्मद् (३.१)	by you
ज्योतिष्मता	ज्योतिष्मत् (३.१)	with the radiant one
समम्	समम्	with
अनेन	इदम् (३.१)	this one
वनीघनासु	वनी-घना (७.३)	in the dense forests
तत्	तत्	then
त्वं	युष्मद् (१.१)	you
विनोदय	विनोदय (वि√नुद् +णिच् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	delight
घृतोदतटीषु	घृत-उद-तटी (७.३)	on the banks of the ocean of ghee
चेतः	चेतस् (२.१)	mind

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
ई	शः	कु	शे	श	य	स	ना	भि	श	ये	कु	शे	न
द्वी	प	स्य	ला	ञ्छि	त	त	नो	र्य	दि	वा	ञ्छि	त	स्ते
ज्यो	ति	ष्म	ता	स	म	म	ने	न	व	नी	घ	ना	सु
त	त्त्वं	वि	नो	द	य	घृ	तो	द	त	टी	षु	चे	तः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

शिशुपालवधम् माघः

About

Resources

Connect