एतद्यशो नवनवं खलु हंसवेषं
वेशन्तसंतरणदूरगमक्रमेण ।
अभ्यासमर्जयति संतरितुं समुद्रा-
न्गन्तुं च निःश्रममितः सकलान्दिगन्तान् ॥

अन्वयः AI खलु एतत् नव-नवम् यशः हंस-वेषम् (सत्) वेशन्त-संतरण-दूर-गम-क्रमेण इतः समुद्रान् संतरितुम् सकलान् दिक्-अन्तान् निःश्रमम् गन्तुम् च अभ्यासम् अर्जयति ।

Summary AI Saraswati describes Yama: Indeed, his ever-new fame, in the guise of swans, by the method of swimming across ponds and traveling far, acquires the practice to cross the oceans from here and to go effortlessly to all the ends of the world.

पदच्छेदः AI

एतद्यशः	एतद्-यशस् (१.१)	his fame
नवनवं	नव-नव (१.१)	ever new
खलु	खलु	indeed
हंसवेषं	हंस-वेष (१.१)	in the guise of a swan
वेशन्तसंतरणदूरगमक्रमेण	वेशन्त–संतरण–दूर–गम–क्रम (३.१)	by the process of swimming across ponds and going far
अभ्यासम्	अभ्यास (२.१)	practice
अर्जयति	अर्जयति (√अर्ज् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	acquires
संतरितुं	संतरितुम् (सम्√तॄ+तुमुन्)	to cross
समुद्रान्	समुद्र (२.३)	the oceans
गन्तुं	गन्तुम् (√गम्+तुमुन्)	to go
च	च	and
निःश्रमम्	निःश्रमम्	without fatigue
इतः	इतः	from here
सकलान्	सकल (२.३)	all
दिगन्तान्	दिक्-अन्त (२.३)	the ends of the quarters

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
ए	त	द्य	शो	न	व	न	वं	ख	लु	हं	स	वे	षं
वे	श	न्त	सं	त	र	ण	दू	र	ग	म	क्र	मे	ण
अ	भ्या	स	म	र्ज	य	ति	सं	त	रि	तुं	स	मु	द्रा
न्ग	न्तुं	च	निः	श्र	म	मि	तः	स	क	ला	न्दि	ग	न्तान्
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

रामायणम् वाल्मीकिः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect