वैदर्भि दर्भदलपूजनयापि यस्य
गर्भे जनः पुनरुदेति न जातु मातुः ।
तस्यार्चनां रचय तत्र मृगाङ्कमौलेः
तन्मात्रदैवतजनाभिजनः स देशः ॥

अन्वयः AI वैदर्भि, यस्य दर्भ-दल-पूजनया अपि जनः पुनः जातु मातुः गर्भे न उदेति, तत्र तस्य मृगाङ्क-मौलेः अर्चनाम् रचय । सः देशः तत्-मात्र-दैवत-जन-अभिजनः (अस्ति) ।

Summary AI O princess of Vidarbha, perform worship there to the moon-crested Shiva, by worshipping whom even with a single blade of darbha grass, a person is never born again in a mother's womb. That land has people whose sole family deity is Shiva.

पदच्छेदः AI

वैदर्भि	वैदर्भी (८.१)	O princess of Vidarbha!
दर्भदलपूजनया	दर्भ-दल-पूजना (३.१)	by worship with a blade of darbha grass
अपि	अपि	even
यस्य	यद् (६.१)	of whom
गर्भे	गर्भ (७.१)	in the womb
जनः	जन (१.१)	a person
पुनः	पुनर्	again
उदेति	उदेति (उद्√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	is born
न	न	not
जातु	जातु	ever
मातुः	मातृ (६.१)	of a mother
तस्य	तद् (६.१)	his
अर्चनां	अर्चना (२.१)	worship
रचय	रचय (√रच् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	perform
तत्र	तत्र	there
मृगाङ्कमौलेः	मृगाङ्क-मौलि (६.१)	of the one with the moon on his crest (Shiva)
तन्मात्रदैवतजनाभिजनः	तत्–मात्र–दैवत–जन–अभिजन (१.१)	whose people have him alone as their family deity
सः	तद् (१.१)	that
देशः	देश (१.१)	land

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
वै	द	र्भि	द	र्भ	द	ल	पू	ज	न	या	पि	य	स्य
ग	र्भे	ज	नः	पु	न	रु	दे	ति	न	जा	तु	मा	तुः
त	स्या	र्च	नां	र	च	य	त	त्र	मृ	गा	ङ्क	मौ	लेः
त	न्मा	त्र	दै	व	त	ज	ना	भि	ज	नः	स	दे	शः
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

शिशुपालवधम् माघः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect