द्वीपस्य पश्य दयितं द्युतिमन्तमेतं
क्रौञ्चस्य चञ्चलदृगञ्चलविभ्रमेण ।
यन्मण्डले स परिमण्डलसंनिवेशः
पाण्डुश्चकास्ति दधिमण्डपयोधिपूरः ॥
द्वीपस्य पश्य दयितं द्युतिमन्तमेतं
क्रौञ्चस्य चञ्चलदृगञ्चलविभ्रमेण ।
यन्मण्डले स परिमण्डलसंनिवेशः
पाण्डुश्चकास्ति दधिमण्डपयोधिपूरः ॥
क्रौञ्चस्य चञ्चलदृगञ्चलविभ्रमेण ।
यन्मण्डले स परिमण्डलसंनिवेशः
पाण्डुश्चकास्ति दधिमण्डपयोधिपूरः ॥
अन्वयः
AI
चञ्चल-दृक्-अञ्चल-विभ्रमेण क्रौञ्चस्य द्वीपस्य दयितम् एतम् द्युतिमन्तम् (अग्निम्) पश्य । यत्-मण्डले परिमण्डल-संनिवेशः पाण्डुः सः दधि-मण्ड-पयोधि-पूरः चकास्ति ।
Summary
AI
Saraswati points out Agni: 'With a playful glance from the corner of your restless eyes, behold this radiant beloved lord of the Krauncha continent. In his region shines that white, circular expanse, the flood of the Ocean of Whey.'
पदच्छेदः
AI
| द्वीपस्य | द्वीप (६.१) | of the continent |
| पश्य | पश्य (√दृश् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | see! |
| दयितं | दयित (२.१) | the beloved lord |
| द्युतिमन्तम् | द्युतिमन्त् (२.१) | the radiant one |
| एतं | एतद् (२.१) | this one |
| क्रौञ्चस्य | क्रौञ्च (६.१) | of Krauncha |
| चञ्चलदृगञ्चलविभ्रमेण | चञ्चल–दृश्–अञ्चल–विभ्रम (३.१) | with the playful glance from the corner of your restless eyes |
| यन्मण्डले | यद्-मण्डल (७.१) | in whose region |
| सः | तद् (१.१) | that |
| परिमण्डलसंनिवेशः | परिमण्डल-संनिवेश (१.१) | having a circular shape |
| पाण्डुः | पाण्डु (१.१) | white |
| चकास्ति | चकास्ति (√कास् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | shines |
| दधिमण्डपयोधिपूरः | दधि-मण्ड-पयोधि-पूर (१.१) | the flood of the ocean of whey |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| द्वी | प | स्य | प | श्य | द | यि | तं | द्यु | ति | म | न्त | मे | तं |
| क्रौ | ञ्च | स्य | च | ञ्च | ल | दृ | ग | ञ्च | ल | वि | भ्र | मे | ण |
| य | न्म | ण्ड | ले | स | प | रि | म | ण्ड | ल | सं | नि | वे | शः |
| पा | ण्डु | श्च | का | स्ति | द | धि | म | ण्ड | प | यो | धि | पू | रः |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.