एतेन ते विरहपावकमेत्य ताव-
त्कामं स्वनाम कलितान्वयमन्वभावि ।
अङ्गीकरोषि यदि तत्तव नन्दनाद्यैः
लब्धान्वयं स्वमपि नन्वयमातनोतु ॥

अन्वयः AI तावत् एतेन (नलेन) ते विरह-पावकम् एत्य कामम् स्व-नाम कलित-अन्वयम् अन्वभावि । यदि (त्वम् एनम्) अङ्गीकरोषि, तत् ननु अयम् तव नन्दन-आद्यैः स्वम् अपि लब्ध-अन्वयम् आतनोतु ।

Summary AI Saraswati speaks of Nala: By reaching the fire of your separation, Kama (the god of love) has so far been made to realize the meaning of his name ('desire'). If you accept this Nala, then surely may he also make his own name ('Nala', delighter) meaningful through sons born from you.

पदच्छेदः AI

एतेन	एतद् (३.१)	by this one (Nala)
ते	युष्मद् (६.१)	your
विरहपावकम्	विरह-पावक (२.१)	the fire of separation
एत्य	एत्य (√इ+ल्यप्)	having reached
तावत्	तावत्	so far
कामम्	काम (१.१)	Kama (god of love)
स्वनाम	स्व-नाम (२.१)	his own name
कलितान्वयम्	कलित-अन्वय (२.१)	having its meaning realized
अन्वभावि	अन्वभावि (अनु√भू +णिच् भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was made to experience
अङ्गीकरोषि	अङ्गीकरोषि (अङ्गी√कृ +च्वि कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	you accept
यदि	यदि	if
तत्	तत्	then
तव	युष्मद् (६.१)	your
नन्दनाद्यैः	नन्दन-आदि (३.३)	by sons and others
लब्धान्वयं	लब्ध-अन्वय (२.१)	having its meaning realized
स्वम्	स्व (२.१)	his own (name)
अपि	अपि	also
ननु	ननु	surely
अयम्	इदम् (१.१)	this one (Nala)
आतनोतु	आतनोतु (आ√तन् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	may he make

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
ए	ते	न	ते	वि	र	ह	पा	व	क	मे	त्य	ता	व
त्का	मं	स्व	ना	म	क	लि	ता	न्व	य	म	न्व	भा	वि
अ	ङ्गी	क	रो	षि	य	दि	त	त्त	व	न	न्द	ना	द्यैः
ल	ब्धा	न्व	यं	स्व	म	पि	न	न्व	य	मा	त	नो	तु
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

शिशुपालवधम् माघः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect