ऊचे पुनर्भगवती नृपमन्यमस्यै
निर्दिश्य दृश्यतमतावमताश्विनेयम् ।
आलोक्यतामयमये कुलशीलशाली
शालीनतानतमुदस्य निजास्यबिम्बम् ॥

अन्वयः AI अये, पुनः भगवती अस्यै दृश्यतमता-अवमत-आश्विनेयम् अन्यम् नृपम् निर्दिश्य ऊचे । (त्वया) शालीनता-आनतम् निज-आस्य-बिम्बम् उदस्य कुल-शील-शाली अयम् आलोक्यताम् ।

Summary AI Again, the goddess, pointing out to her another king who surpassed even the Ashvins in handsomeness, said: "O! Lift up your face, bent down with shyness, and let this one, who is endowed with noble family and character, be seen by you."

पदच्छेदः AI

ऊचे	ऊचे (√वच् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	said
पुनः	पुनर्	again
भगवती	भगवती (१.१)	the goddess
नृपम्	नृप (२.१)	a king
अन्यम्	अन्य (२.१)	another
अस्यै	इदम् (४.१)	to her
निर्दिश्य	निर्दिश्य (निर्√दिश्+ल्यप्)	having pointed out
दृश्यतमता-अवमत-आश्विनेयम्	दृश्यतमता–अवमत–आश्विनेय (२.१)	he by whose supreme beauty the Ashvins were surpassed
आलोक्यताम्	आलोक्यताम् (आ√लोक् भावकर्मणोः लोट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	let him be seen
अयम्	इदम् (१.१)	this one
अये	अये (८.१)	O!
कुल-शील-शाली	कुल–शील–शालिन् (१.१)	possessing good family and character
शालीनता-आनतम्	शालीनता–आनत (आ√नम्+क्त, २.१)	bent down with shyness
उदस्य	उदस्य (उद्√अस्+ल्यप्)	having lifted up
निज-आस्य-बिम्बम्	निज–आस्य–बिम्ब (२.१)	your own moon-like face

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
ऊ	चे	पु	न	र्भ	ग	व	ती	नृ	प	म	न्य	म	स्यै
नि	र्दि	श्य	दृ	श्य	त	म	ता	व	म	ता	श्वि	ने	यम्
आ	लो	क्य	ता	म	य	म	ये	कु	ल	शी	ल	शा	ली
शा	ली	न	ता	न	त	मु	द	स्य	नि	जा	स्य	बि	म्बम्
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

शिशुपालवधम् माघः

रघुवंशम् कालिदासः

About

Resources

Connect