शूरेऽपि सूरिपरिषत्प्रथमाऋचितेऽपि
शृङ्गारभङ्गिमधुरेऽपि कलाकरेऽपि ।
तस्मिन्नवद्यमियमाप तदेव नाम
यत्कोमलं न किल तस्य नलेति नाम ॥
शूरेऽपि सूरिपरिषत्प्रथमाऋचितेऽपि
शृङ्गारभङ्गिमधुरेऽपि कलाकरेऽपि ।
तस्मिन्नवद्यमियमाप तदेव नाम
यत्कोमलं न किल तस्य नलेति नाम ॥
शृङ्गारभङ्गिमधुरेऽपि कलाकरेऽपि ।
तस्मिन्नवद्यमियमाप तदेव नाम
यत्कोमलं न किल तस्य नलेति नाम ॥
अन्वयः
AI
शूरे अपि, सूरि-परिषत्-प्रथम-ऋचिते अपि, शृङ्गार-भङ्गि-मधुरे अपि, कला-करे अपि तस्मिन्, इयम् तत् एव नाम अवद्यम् आप, यत् तस्य नल इति नाम कोमलम् न किल ।
Summary
AI
Though he was brave, first-honored in scholarly assemblies, sweet with amorous grace, and a repository of arts, she (Damayanti) found only this one fault in him: that his name, "Nala," was not soft-sounding.
पदच्छेदः
AI
| शूरे | शूर (७.१) | in the brave one |
| अपि | अपि | even though |
| सूरिपरिषत्प्रथमाऋचिते | सूरि–परिषद्–प्रथम–ऋचित (√ऋच्+क्त, ७.१) | in the one first honored in the assembly of scholars |
| अपि | अपि | even though |
| शृङ्गारभङ्गिमधुरे | शृङ्गार–भङ्गि–मधुर (७.१) | in the one sweet with graceful amorous gestures |
| अपि | अपि | even though |
| कलाकरे | कला–कर (७.१) | in the repository of arts |
| अपि | अपि | even though |
| तस्मिन् | तद् (७.१) | in him |
| अवद्यम् | अवद्य (२.१) | fault |
| इयम् | इदम् (१.१) | she |
| आप | आप (√आप् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | found |
| तत् | तद् (१.१) | that |
| एव | एव | only |
| नाम | नामन् (१.१) | by name |
| यत् | यद् | that |
| कोमलम् | कोमल (१.१) | soft |
| न | न | not |
| किल | किल | indeed |
| तस्य | तद् (६.१) | his |
| नल | नल (१.१) | Nala |
| इति | इति | thus |
| नाम | नामन् (१.१) | name |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| शू | रे | ऽपि | सू | रि | प | रि | ष | त्प्र | थ | मा | ऋ | चि | ते | ऽपि |
| शृ | ङ्गा | र | भ | ङ्गि | म | धु | रे | ऽपि | क | ला | क | रे | ऽपि | |
| त | स्मि | न्न | व | द्य | मि | य | मा | प | त | दे | व | ना | म | |
| य | त्को | म | लं | न | कि | ल | त | स्य | न | ले | ति | ना | म | |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | |||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.