द्यामन्तरा वसुमतीमपि गाधिजन्मा
यद्यन्यमेव निरमास्यत नाकलोकम् ।
चारुः स यादृगभविष्यदभूद्विमानै-
स्तादृक्तदभ्रमवलोकितुमागतानाम् ॥

अन्वयः AI गाधिजन्मा द्याम् वसुमतीम् अन्तरा यदि अन्यम् एव नाकलोकम् निरमास्यत, सः यादृक् चारुः अभविष्यत्, अवलोकितुम् आगतानाम् विमानैः तत् अभ्रम् तादृक् अभूत् ।

Summary AI If Vishvamitra had created another heaven between the sky and the earth, it would have been as beautiful as the sky (at that time) became, filled with the celestial chariots of the gods who had come to see the svayamvara.

पदच्छेदः AI

द्याम्	द्यो (२.१)	the sky
अन्तरा	अन्तरा	between
वसुमतीम्	वसुमती (२.१)	the earth
अपि	अपि	also
गाधिजन्मा	गाधिजन्मन् (१.१)	Vishvamitra (son of Gadhi)
यदि	यदि	if
अन्यम्	अन्य (२.१)	another
एव	एव	indeed
निरमास्यत	निरमास्यत (निर्√मा कर्तरि लृङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	had created
नाकलोकम्	नाकलोक (२.१)	heaven
चारुः	चारु (१.१)	beautiful
सः	तद् (१.१)	it
यादृक्	यादृश् (१.१)	as
अभविष्यत्	अभविष्यत् (√भू कर्तरि लृङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	would have been
अभूत्	अभूत् (√भू कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	became
विमानैः	विमान (३.३)	with the celestial chariots
तादृक्	तादृश् (१.१)	so
तत्	तद् (१.१)	that
अभ्रम्	अभ्र (१.१)	sky
अवलोकितुम्	अवलोकितुम् (अव√लोक्+तुमुन्)	to see
आगतानाम्	आगत (आ√गम्+क्त, ६.३)	of those who had come

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
द्या	म	न्त	रा	व	सु	म	ती	म	पि	गा	धि	ज	न्मा
य	द्य	न्य	मे	व	नि	र	मा	स्य	त	ना	क	लो	कम्
चा	रुः	स	या	दृ	ग	भ	वि	ष्य	द	भू	द्वि	मा	नै
स्ता	दृ	क्त	द	भ्र	म	व	लो	कि	तु	मा	ग	ता	नाम्
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

शिशुपालवधम् माघः

रामायणम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect