सावर्तभावभवदद्भुतनाभिकूपे
स्वर्भौममेतदुपवर्तनमात्मनैव ।
स्वाराज्यमर्जयसि न श्रियमेतदीयाम्
एतद्गृहे परिगृहाण शचीविलासम् ॥

अन्वयः AI स-आवर्त-भाव-भवत्-अद्भुत-नाभि-कूपे, त्वम् आत्मना एव एतत् स्वः-भौमम् उपवर्तनम् स्वाराज्यम् अर्जयसि, न एतदीयाम् श्रियम् । एतत्-गृहे शची-विलासम् परिगृहाण ।
Summary AI O you with a wondrous navel-well like a whirlpool, you acquire sovereignty over heaven and earth by your own merit, not by his wealth. Accept in his house the splendors enjoyed by Shachi, the wife of Indra.
पदच्छेदः AI
सावर्तभावभवदद्भुतनाभिकूपेसावर्तभावभवत्अद्भुतनाभि–कूपे (८.१) O you with a wonderful navel-well that has the nature of a whirlpool
स्वर्भौमम्स्वर्भौम (२.१) of heaven and earth
एतत्एतद् (१.१) this
उपवर्तनम्उपवर्तन (२.१) dominion
आत्मनाआत्मन् (३.१) by yourself
एवएव indeed
स्वाराज्यम्स्वाराज्य (२.१) sovereignty
अर्जयसिअर्जयसि (√अर्ज् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) you acquire
not
श्रियम्श्री (२.१) the prosperity
एतदीयाम्एतदीय (२.१) belonging to him
एतद्गृहेएतद्गृह (७.१) in his house
परिगृहाणपरिगृहाण (परि√ग्रह् कर्तरि लोट् (आत्मने.) म.पु. एक.) accept
शचीविलासम्शचीविलास (२.१) the splendors of Shachi
छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२ १३ १४
सा र्त भा द्भु ना भि कू पे
स्व र्भौ मे दु र्त मा त्म नै
स्वा रा ज्य र्ज सि श्रि मे दी या
मे द्गृ हे रि गृ हा ची वि ला सम्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.