पुष्पेषुणा ध्रुवममूनिषुवर्षजप्ति-
हुंकारमन्त्रबलभस्मितशान्तशक्तीन् ।
शृङ्गारसर्गरसिकद्व्यणुकोदरि त्वं
द्वीपाधिपान्नयनयोर्नय गोचरत्वम् ॥

अन्वयः AI शृङ्गार-सर्ग-रसिक-द्वि-अणुक-उदरि, त्वम् अमून् द्वीप-अधिपान् नयनयोः गोचरत्वम् नय, ये पुष्प-इषुणा ध्रुवम् इषु-वर्ष-जप्ति-हुंकार-मन्त्र-बल-भस्मित-शान्त-शक्तीन् कृताः ।

Summary AI O you who delight in creating love, with a waist as thin as two atoms, bring these lords of the continents into the range of your eyes. Their powers of resistance have certainly been reduced to ashes and calmed by the flower-arrowed god, Kamadeva.

पदच्छेदः AI

पुष्पेषुणा	पुष्प–इषु (३.१)	by the one with flower arrows (Kamadeva)
ध्रुवम्	ध्रुवम्	certainly
अमून्	अदस् (२.३)	these
इषुवर्षजप्तिहुंकारमन्त्रबलभस्मितशान्तशक्तीन्	इषु–वर्ष–जप्ति–हुंकार–मन्त्र–बल–भस्मित–शान्त–शक्ति (२.३)	whose powers of resistance were reduced to ashes and calmed by the force of mantras against his arrows
शृङ्गारसर्गरसिकद्व्यणुकोदरि	शृङ्गार–सर्ग–रसिक–द्व्यणुक–उदरि (८.१)	O you with a waist as thin as a dyad, who delights in the creation of love
त्वम्	युष्मद् (१.१)	you
द्वीपाधिपान्	द्वीप–अधिप (२.३)	the lords of the continents
नयनयोः	नयन (७.२)	of your two eyes
नय	नय (√नी कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	bring
गोचरत्वम्	गोचरत्व (२.१)	to the state of being visible

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
पु	ष्पे	षु	णा	ध्रु	व	म	मू	नि	षु	व	र्ष	ज	प्ति
हुं	का	र	म	न्त्र	ब	ल	भ	स्मि	त	शा	न्त	श	क्तीन्
शृ	ङ्गा	र	स	र्ग	र	सि	क	द्व्य	णु	को	द	रि	त्वं
द्वी	पा	धि	पा	न्न	य	न	यो	र्न	य	गो	च	र	त्वम्
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

रामायणम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect