वक्षस्त्वदुग्रविरहादपि नास्य दीर्णं
वज्रायते पतनकुण्ठतशत्रुशस्त्रम् ।
तत्कन्दकन्दलतया भुजयोर्न तेजो
वह्निर्नमत्यरिवधूनयनाम्बुनापि ॥

अन्वयः AI पतन-कुण्ठित-शत्रु-शस्त्रम् अस्य वक्षः त्वत्-उग्र-विरहात् अपि न दीर्णम्, (यतः तत्) वज्रायते । तत्-कन्द-कन्दलतया भुजयोः तेजः वह्निः अरि-वधू-नयन-अम्बुना अपि न नमति ।

Summary AI His chest, which blunts the falling weapons of his enemies, is not torn even by the intense separation from you, for it is like a thunderbolt. The fire of valor in his arms, which sprouts from that root (his strong chest), is not extinguished even by the tears of his enemies' wives.

पदच्छेदः AI

वक्षः	वक्षस् (१.१)	the chest
त्वत्	युष्मद्	from you
उग्र	उग्र	intense
विरहात्	विरह (५.१)	from separation
अपि	अपि	even
न	न	not
अस्य	इदम् (६.१)	his
दीर्णम्	दीर्ण (√दॄ+क्त, १.१)	is torn
वज्रायते	वज्रायते (√वज्राय कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	acts like a thunderbolt
पतन	पतन	by the falling
कुण्ठित	कुण्ठित (√कुण्ठ्+क्त)	blunted
शत्रु	शत्रु	enemy
शस्त्रम्	शस्त्र (१.१)	whose weapons
तत्	तद्	that
कन्द	कन्द	root's
कन्दलतया	कन्दलता (३.१)	by the sprouting
भुजयोः	भुज (७.२)	in his two arms
न	न	not
तेजः	तेजस्	of valor
वह्निः	वह्नि (१.१)	the fire
नमति	नमति (√नम् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	subsides
अरि	अरि	enemy
वधू	वधू	wives'
नयन	नयन	eye
अम्बुना	अम्बु (३.१)	by the water (tears)
अपि	अपि	even

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
व	क्ष	स्त्व	दु	ग्र	वि	र	हा	द	पि	ना	स्य	दी	र्णं
व	ज्रा	य	ते	प	त	न	कु	ण्ठ	त	श	त्रु	श	स्त्रम्
त	त्क	न्द	क	न्द	ल	त	या	भु	ज	यो	र्न	ते	जो
व	ह्नि	र्न	म	त्य	रि	व	धू	न	य	ना	म्बु	ना	पि
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect